امكان‌سنجي تغيير كشت از برنج به لوبيا جهت توسعه بخش كشاورزي- روستايي در شرايط بحران خشكسالي (موردمطالعه: شهرستان لنجان)

امروزه سياست‌هاي كلي كشاورزي به سمت كشاورزي پايدار در حركت است و اين در حالي است كه بيش‌ازپيش معضل بزرگي به نام خشكسالي و تغييرات اقليمي گريبان‌گير كشورها به‌ويژه در زمينه اين بخش مهم اقتصادي شده است. بر اين اساس درك درست از شرايط جامع براي كشت يك محصول كشاورزي از اصول مهم كشاورزي پايدار است. لذا، با‌توجه‌به اينكه طبق برنامه‌هاي در دست اجرا، يكي از سياست‌هاي در نظر گرفته شده براي منطقه موردمطالعه در اين پژوهش، تغيير كشت از برنج به لوبيا بوده است، هدف اصلي اين پژوهش امكان‌سنجي تغيير از كشت برنج به لوبيا بود. جامعه آماري تحقيق، شامل كارشناسان سازمان جهاد كشاورزي، كارشناسان نظام صنفي كشاورزان (50= N) و كشاورزان برنج‌كار شهرستان لنجان (270= N) بودند. نمونه‌گيري آماري با كمك فرمول كوكران و به‌صورت كاملاً تصادفي انجام شد كه بر اين اساس، 40 نفر كارشناس و 130 نفر كشاورز براي انجام مطالعه انتخاب شدند. جمع‌آوري داده‌ها از‌طريق ابزار پرسش‌نامه و تجزيه‌وتحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. نتايج آزمون t تك‌ نمونه‌اي نشان داد از ديدگاه كشاورزان، ميانگين عوامل توليدي (3.33)، مديريتي (3.35) و نگرشي (3.44) و از ديدگاه كارشناسان، ميانگين اكثر عوامل شامل مزيت نسبي (3.37)، زمان‌بندي (3.56)، توليدي (3.60)، نگرشي (3.74)، مديريتي (3.46) و زمينه‌اي (3.44)، به‌طور معني‌داري بالاتر از حد متوسط (3) و درنتيجه در وضعيتي بالاتر از حد مطلوب بودند. به‌اين‌ترتيب، شرايط براي تغيير كشت از برنج به لوبيا مطلوب ارزيابي شد. بنابراين، بر اساس يافته‌هاي پژوهش، از ديد پاسخ‌گويان، امكان تغيير كشت برنج به لوبيا با‌توجه‌به ابعاد موردنظر وجود دارد. درنهايت پيشنهاد‌هايي از قبيل خريد تضميني محصول لوبيا توسط دولت جهت فراهم كردن بازار و كاهش نوسان قيمت محصول لوبيا ارائه شد.