آزمون مدل ساختاري شكست، به‌دام‌افتادگي، ايده و اقدام به خودكشي براساس نظريه انگيزشي - ارادي رفتار خودكشي

سابقه و هدف: رفتارهاي خودكشي پديده بسيار پيچيده و چندبُعدي است. هدف پژوهش حاضر آزمون مدل شكست، به‌دام‌افتادگي، ايده و اقدام به خودكشي براساس نظريه انگيزشي - ارادي رفتار خودكشي بود. مواد و روش‌ها: اين مطالعه توصيفي به روش مدل‌يابي بود و جامعه آماري آن متشكل از كليه دانشجويان مشغول به تحصيل در دانشگاه محقق اردبيل در سال تحصيلي 1399 بود. تعداد 650 نفر به شيوه نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مقياس‌هاي ايده، اقدام به خودكشي، شكست، به‌دام‌افتادگي، مقياس بين‌فردي، اضطراب، افسردگي، مقياس انصراف از هدف، مقياس‌هاي نقشه، تكانشگري، مواجهه، تحمل آشفتگي، نشخوار، ظرفيت خودكشي و ترس از مرگ گردآوري و جهت تجزيه‌و‌تحليل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS-25 و pls-3  استفاده شد.نتايج: تناسب داده‌ها با مدل پيشنهادي خوب بود و مدل موجود 36% واريانس شكست، 67% واريانس به‌دام‌افتادگي، 30% درصد واريانس ايده خودكشي و 42% واريانس اقدام به خودكشي را تبيين كرد. همه مسيرهاي پيشنهادي به غير از ارتباط مواجهه، ظرفيت عملي، ترس از مرگ و تحمل آشفتگي با اقدام و تعلق‌پذيري خنثي و انصراف از هدف با ايده بقيه مسيرها مثبت و معنادار بودند (0/05 P). همچنين متغير نشخوار فكري، رابطه بين شكست و به‌دام‌افتادگي را تعديل مي‌كرد (0/05 P). نتيجه‌گيري: اين يافته‌ها نشان‌دهنده گامي مقدماتي در برابر شفاف‌سازي مراحل گذار از ايده به اقدام به خودكشي و همچنين پشتيباني سودمند براي تحقيقات و مداخله مبتني بر نظريه انگيزشي – ارادي خودكشي است.