بررسي تكامل كوهزايي سيستان، شرق ايران مركزي

در اين مقاله، با توجه به مطالعات لرزه‌اي، ديناميك ليتوسفر و گوشته فوقاني شرق ايران بررسي مي‌شود و به تكامل تكتونيكي رشته ‌كوه‌هاي سيستان از كرتاسه تاكنون پرداخته مي‌شود. در گذشته، با توجه به تمركز كمتر مطالعات لرزه‌اي بر روي اين منطقه، كوهزايي اين منطقه تنها از ديدگاه مطالعات زمين‌شناسي مورد بررسي قرار گرفته بود. مطالعات گذشته در برگيرنده پژوهش‌هاي پترولوژي، ژئوشيمي و تكتونيكي اين منطقه است و به‌منظور درك پديده‌هاي ديناميكي آن اطلاعات ارزشمندي را ارائه مي‌كند. اما اكنون، با گسترش و بهره‌برداري از شبكه‌هاي لرزه‌نگاري مختلف، امكان دست‌يابي به اطلاعات دقيق ساختارهاي زيرسطحي فراهم شده است كه مي‌توانند ابعاد جديدي از ژئوديناميك اين منطقه را روشن سازند. مطالعات لرزه‌اي اخير، گوشته‌اي گرم را در زير پوسته اين منطقه آشكار مي‌سازند، كه مي‌تواند نشان‌دهنده ديناميك نسبتاً فعال آن باشد. وجود ليتوسفري نازك‌تر از مناطق اطراف همراه با ناهنجاري‌هاي پرسرعتي كه در آستنوسفر اين منطقه مشاهده مي‌شوند، مي‌تواند لايه‌شدگي و جدايش بخش‌هاي پاييني ليتوسفر را نشان دهد. اين فرايند سبب بالا آمدگي آستنوسفر و گرم‌شدن باقي‌مانده ليتوسفر و پوسته منطقه شده است. علاوه‌بر اين، تجزيه و تحليل توابع گيرنده، آشكار‌كننده پوسته‌اي داراي ساختارهاي لايه‌اي مي‌باشد كه با شيب به سمت غرب، احتمال مشاركت زيرراندگي ورقه اوراسيا به زير بلوك لوت در كوهزايي منطقه را مي‌دهند؛ پديده‌اي كه با ضخيم‌شدگي پوسته نيز همراه بوده است. در مجموع، شواهد لرزه‌اي به‌همراه ساير شواهد زمين‌شناسي دست‌يابي به يك مدل جديد تكامل ساختاري براي اين منطقه را ميسر مي‌سازند، كه در اين مطالعه ارائه مي‌شود.