تحليل و بررسي كاركردهاي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان در دوره پهلوي دوم

كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان به عنوان يكي از نهادهاي فرهنگي در دوره پهلوي دوم، در سال1344ش شروع به فعاليت كرد. پرسش اصلي اين است كه كاركردها و كژكاركرد‌هاي كانون در ارتباط با حكومت پهلوي و جامعه ايران چه بوده است؟ در اين پژوهش با رويكرد تاريخي و براساس روش اسنادي و با اتكاء به منابع اصلي و مدارك مراكز آرشيوي، مجلات و مصاحبه شفاهي، به كشف، توصيف و تحليل فعاليت‌هاي كانون پرداخته شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي-دهد كه اين نهاد فرهنگي، طي دوازده سال فعاليت، با تاسيس كتابخانه‌هاي متعدّد و انجام فعاليت‌هاي متنوع در حوزه كتاب، تئاتر، سينما، انيميشن و موسيقي، كودكان و نوجوانان را با كتاب، فعاليت‌هاي فرهنگي و از همه مهمتر آنچه در پيرامون آنها مي‌گذشت آشنا كرد. هرچند كانون با جذب بخشي از روشنفكران چپِ و معترض حكومت، آنان را تا حدِّ زيادي منفعل كرد؛ با اين حال نتوانست به وظيفه تربيتِ نسلي وفادار به آرمان سلطنت پهلوي كه مي‌بايست براي «ورود به مرحله تجدد» و تمدن بزرگ آماده شوند، عمل نمايد. لذا كانون براي حكومت پهلوي داراي كژكاركرد؛ اما براي جامعه ايران داراي كاركردهاي پنهانِ مثبت بوده است. نويسندگان، كارگردانان، بازيگران و نقاشاني كه كار خود را از كانون آغاز كردند، بعد از سرنگوني حكومت پهلوي، هنر آنها در خدمت انقلاب قرار گرفت.