مطالعه تطبيقي براي شناخت معماري مساجد تيموري و تركماني بر اساس مولفه‌هاي كالبدي

دوره تركمانان از ادوار تاريخي مهم در مطالعه تاريخ معماري ايراني است. قرارگيري در محدوده‌هاي مرزي بين دول تيموري و عثماني و بناهاي اندك باقي مانده از آنها موجب شده است تا پژوهش در تاريخ معماري اين دوره با چالش‌هايي همراه باشد. اين موضوع سبب شده است تا پژوهش‌هاي صورت گرفته در رابطه با بناهاي دوره تركماني، معماري آنها را ذيل معماري تيموريان در ايران و معماري عثماني در تركيه مورد بررسي قرار دهند. بررسي اسناد تاريخي و همچنين كشف تهرنگ مسجد حسن پادشاه در كاوش‌هاي اخير باستان‌شناسي اين امكان را بوجود مي‌آورد تا مساجد اين دوره تاريخي مجدداً مورد مطالعه قرار گيرد. هدف پژوهش مطالعه تطبيقي مساجد دوره تيموري و تركماني براي شناخت وجوه تمايز و اشتراك معماري مساجد اين دو دوره تاريخي مهم است كه در يك دوره تاريخي باهم مراودات فرهنگي و سياسي داشتند. اين پژوهش با مطالعه ويژگي معماري مساجد تركماني و تيموري به دنبال پاسخ به اين سوال است: وجوه تمايز بين معماري مساجد دوره تيموري و تركماني چيست؟ نتايج اين مطالعه تطبيقي نشان داد، نقل و انتقالات فرهنگي بين تيموريان و تركمانان باعث شد تا اسلوب معماري مساجد اين دو سلسله به صورت متقابل مورد مراوده قرار بگيرد كه سبب شكل‌گيري اشتراكاتي در معماري شود. اين مراودات فرهنگي موجب عدم استقلال هنر و معماري هيچ كدام از سلسله‌ها نشد.