ارزيابي تغييرات برخي مشخصه‌هاي خاك تحت تأثير ويژگي‌هاي مديريتي (مطالعۀ موردي: جنگل‌هاي منطقۀ گيسوم استان گيلان)

هدف اين تحقيق، ارزيابي تغييرات برخي مشخصه‌هاي خاك تحت تأثير مديريت‌هاي مختلف شامل بهره‌برداري، گردشگري و ذخيره‌گاه جنگلي (منطقۀ شاهد) در استان گيلان است. در هر كدام از مناطق تحت بررسي، پنج ترانسكت به طول 200 متر عمود بر مسير جاده مشخص شد و نمونه‌برداري از خاك در فواصل 10، 50، 100، 150 و 200 متري از جاده انجام گرفت. در طول هر ترانسكت، پنج قطعه نمونۀ 25 متر مربعي مستقر و نمونه‌هاي خاك برداشت شد. در مركز هر قطعه نمونه يك نمونه خاك از عمق 10-0 سانتي‌متري برداشت شد. خصوصيات خاك اندازه‌گيري‌شده شامل جرم مخصوص ظاهري، درصد تخلخل، اسيديتۀ خاك، كربن آلي و تنفس ميكروبي بود. نتايج نشان داد كه با افزايش فاصله از جاده، ميانگين جرم مخصوص ظاهري در منطقۀ بهره‌برداري، گردشگري و شاهد به‌ترتيب از 1.64 به 1.10، از 1.33 به 1.07 و از 1.11 به 1.08 گرم بر سانتي‌متر مكعب و ميانگين pH نيز به‌ترتيب از 6.96 به 5.48، از 6.57 به 5.48 و از 4.88 به 4.56 كاهش يافت. بيشترين و كمترين مقدار كربن آلي و تنفس ميكروبي خاك به‌ترتيب در مناطق شاهد و بهره‌برداري شده مشاهده شد. نتايج تجزيۀ واريانس نشان داد كه اختلاف معني‌داري بين همۀ خصوصيات خاك در مناطق نمونه‌برداري و فواصل مختلف جاده وجود دارد. مقايسۀ ميانگين نيز نشان داد كه اختلاف معني‌داري بين ميانگين خصوصيات خاك در منطقۀ شاهد با دو منطقۀ بهره‌برداري و گردشگري وجود دارد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه نوع مديريت عرصه‌هاي طبيعي مي‌تواند اثرهاي مخربي بر خصوصيات مختلف خاك داشته باشد.