تعيين مناسبترين فاصله‌ كاشت كلن‌هاي موفق صنوبر در استان مركزي براساس عملكرد توليد چوب

فاصــله‌ كاشــت مناسـب تـوده، در توليـد درختان خوش‌فرم، باكيفيت، داراي تنـه‌ راسـت و كـم‌گره و نيز تأمين نيازهاي چوبي اهميـت ويـژه‌اي دارد. در اين تحقيق تعداد پنج كلن موفق صنوبر گونه‌ Populus nigra L.  كه در آزمايش‌هاي سازگاري از عملكرد توليد چوب زيادي برخوردار بودند مورد آزمايش عملكرد توليد چوب در فواصل كاشت مختلف قرار گرفت. ابتدا از كلن‌هاي مذكور به تعداد كافي قلمه تهيه شده و در خزانه از آن‌ها نهال توليد شد. سپس از هر كلن به تعداد 81 اصله نهال يك‌ساله در سه فاصله‌ كاشت 2×3 و 2×2 و 2×1 متر و در سه تكرار در قالب طرح آماري بلوك‌هاي كاملاً تصادفي به‌صورت كرت‌هاي خرد شده كشت شد. پس از كاشت نهال‌ها، همه ساله در پايان فصل رويش، ويژگي‌هاي رويشي مانند قطر برابرسينه و ارتفاع كل اندازه‌گيري و سپس رويش جاري و رويش متوسط قطر، ارتفاع و حجم محاسبه شد. همچنين آماربرداري از خسارات ناشي از حمله‌ آفات بر روي كلن‌هاي مورد بررسي به‌صورت مشاهده فراواني ثبت گرديد. نتايج تجزيه‌ واريانس نشان داد كه اثر متقابل فاصله‌ كاشت و كلن صنوبر براي متغيرهاي رويشي حجم در هكتار و متوسط توليد از نظر آماري داراي اختلاف معني‌دار مي‌باشد. بيشترين مقدار رويش حجم در هكتار مربوط به كلن P.n.62/154 و كمترين آن در P.n.56/72 به‌دست آمده است. بيشترين ميانگين عملكرد توليد چوب در هكتار در پايان سال سوم بعد از كاشت در فاصله‌ كاشت 2×1 متر و در كلن P.n.62/154 با مقدار 90/88 مترمكعب در هكتار وجود داشت. نتايج بررسي آفات نشان داد كه كلن P.n. betulifolia 17/13 در فاصله‌ كاشت 2×3 متر با 18/52 درصد فراواني بيشترين خسارت به آفات را داشت. كلن P.n.62/154 در فاصله‌ كاشت 2×1 متر با متوسط توليد 90/88 مترمكعب در هكتار و در سال براي بهره‌برداري كوتاه‌مدت و در فاصله‌ كاشت 2×2 متر با متوسط توليد 44/36 مترمكعب در هكتار و در سال براي بهره‌برداري ميان‌مدت، براي استان مركزي پيشنهاد مي‌شود.