بررسي روند و تغييرات سرخشكيدگي درختان بلوط در دامنه‌هاي شمالي و جنوبي جنگل‌هاي شهرستان بانه

يكي از معضلات محيط‌زيستي جنگل‌هاي زاگرس، بروز پديده‌ زوال درختان بلوط (Oak decline) است كه شدت آن در زاگرس شمالي كمتر از زاگرس مياني و جنوبي است. هدف از اين پژوهش، بررسي روند خشكيدگي درختان بلوط و جنگل در شهرستان بانه (استان كردستان) در سال‌هاي 1398، 1399، 1400 و 1401 بود. جهت اجراي اين پژوهش، دو قطعه‌نمونه (با 100 درخت) در رويشگاه‌ّ‌هاي بلوه (زوال-دامنه‌ جنوبي) و ساركي (زوال-دامنه‌ شمالي) در شهرستان بانه در شمال غرب استان كردستان درنظر گرفته شدند. در سال 1398 اقدام به شماره‌گذاري درختان در رويشگاه‌هاي مورد نظر شد و در شهريورماه سال‌هاي 1398، 1399، 1400 و 1401 طبقه‌هاي زوال (پنج طبقه) براي هر درخت ثبت شد. نتايج نشان داد كه تعداد درختان سالم در رويشگاه ساركي و بلوه از سال 1398 به 1401 به‌ترتيب 25 و 28 درصد كاهش داشته است و در مقابل، تعداد درختان سرخشكيده در اين دوره‌ چهار ساله، به‌ترتيب 14 و 19 درصد افزايش داشته است و شدت زوال در رويشگاه بلوه (زوال جنوبي) بيشتر از رويشگاه ساركي (زوال شمالي) بوده است. در مجموع، سرعت زوال در توده زوال جنوبي بيشتر از شمالي بود و بيشترين زوال بلوط در دامنه‌ جنوبي مشاهده شد. جهت مديريت بهينه‌ اين جنگل‌ها، ضرورت دارد، عوامل تشديدكننده‌ خشكيدگي مديريت شوند و دخالت‌هاي انساني و تخريب‌هاي جنگل كنترل شوند تا وضعيت كنوني ثابت شود و از بذرهاي توده‌هاي سالم در دامنه‌ شمالي براي احياء و توسعه‌ جنگل استفاده شود.