پايش خشكيدگي درختان شاخه‌زاد بلوط و اثر آن بر مشخصه‌هاي برگ و ميوه در جنگل‌هاي زاگرس (پيرانشهر، استان آذربايجان‌غربي)

پژوهش حاضر با هدف بررسـي وضعيت خشكيدگي درختان بلوط  (Quercus infectoria و Q. libani) جنگل‌هاي زاگـرس شمالي در استان آذربايجان‌غربي انجام شد. در اين راستا، مشخصه‌هاي كمي و كيفي توده در قطعه‌نمونه‌ يك هكتاري با ابعاد 100 در 100 متر اندازه گيري و بررسي شدند. در درون قطعه‌نمونه‌ فوق، يك قطعه‌نمونه‌ با سطح شناور به‌صورتي كه 100 پايه‌ بلوط در آن قرار بگيرد، براي پايش خشكيدگي درختان پياده شد. پايش خشكيدگي درختان طي يك دوره‌ چهار‌ساله (1401-1398) در 5 طبقه زوال (1- سالم، 2- سرخشكيدگي تاج، 3- خشكيدگي تاج كمتر از 50 درصد، 4- خشكيدگي تاج بيشتر از 50 درصد و 5- درختان قطع شده)، انجام شد. براي بررسي ارتباط سطح برگ، ابعاد و وزن ميوه درختان بلوط در مراحل زوال، در طي سه سال (1400-1398)، هر سال از پنج درخت ثابت، 20 برگ و 25 ميوه برداشت گرديد و ابعاد و وزن آن‌ها اندازه‌گيري‌ شد. نتايج نشان داد تعداد درختان سالم بين سال‌هاي 1398 تا 1401 از 94 درصد به 71 درصد كاهش يافته‌ و نه درصد از پايه‌ها در انتهاي دوره‌ پايش، قطع شده بودند. نتايج محاسبه‌ ميانگين سطح برگ در طول سه سال، روند كاهشي و تفاوت معني‌داري را نشان داد. به‌جز وزن ميوه، ساير ابعاد مورد بررسي در ميوه نيز در طول سال‌هاي پايش، روند كاهشي معني‌داري را نشان دادند. علي‌‌رغم عدم آلودگي جنگل‌هاي استان به بيماري زغالي بلوط، متأسفانه روند كاهش درختان سالم و افزايش درختان داراي سطوح مختلف خشكيدگي بسيار نگران‌كننده است. به‌اين دليل، افزايش حفاظت و كاهش عوامل تخريب در اين جنگل‌ها بايد تشديد گردد.