ارزيابي اثرات بلندمدت كوبيدگي خاك بر ترميم خصوصيات فيزيكي خاك و استقرار زادآوري در مسيرهاي چوبكشي جنگل‌هاي حوزه‌ شيرگاه

در سال‌هاي اخير، مطالعه‌ فرآيندهاي بازيابي مسيرهاي چوبكشي شتاب بيشتري گرفته است. بنابراين، مطالعه‌ حاضر به‌دنبال اين است كه آيا بازيابي كامل مشخصه‌هاي خاك و زادآوري طبيعي گونه‌هاي درختي در مسيرهاي چوبكشي صورت گرفته ‌است يا خير. به‌منظور دستيابي به اهداف پژوهش، چهار مسير چوبكشي با كلاسه‌ سني 5، 15، 25 و 35 سال براساس آخرين سالي كه عمليات چوبكشي در مسيرها صورت گرفته بود، انتخاب شدند. هر مسير چوبكشي با كلاسه‌ سني معين با 3 تكرار در جنگل انتخاب و در هر مسير چوبكشي 3 كلاسه‌ شدت ترافيك كم، متوسط و شديد مشخص شد. در مجموع در مسيرهاي چوبكشي 72 نمونه خاك و در منطقه‌ شاهد 24 نمونه خاك برداشت شد. براي ارزيابي وضعيت زادآوري در مسيرهاي چوبكشي، در هر شدت ترافيك، به‌صورت تصادفي يك پلات به ابعاد 40 متر مربع پياده شد. در تمامي مسيرهاي چوبكشي با افزايش شدت ترافيك از كم به زياد، جرم مخصوص ظاهري خاك، مقاومت به نفوذ و تخلخل ريز افزايش يافته است، درحالي‌كه تخلخل كل، تخلخل درشت و درصد رطوبت خاك با افزايش شدت ترافيك از كم به زياد، كاهش داشته‌اند. زادآوري طبيعي تمام گونه‌هاي موجود در مسيرهاي چوبكشي و جنگل طبيعي تفاوت معني‌داري داشتند. يافته‌ها تأييد مي‌كنند كه نرخ‌ بازيابي فرايندي طولاني است و زمان بيشتري از 35 سال براي بهبودي كامل خصوصيات فيزيكي لازم است. از آنجا كه جنگل‌هاي هيركاني كانون‌هاي تنوع زيستي هستند، مديران جنگل بايد توجه ويژه‌اي به عمليات برداشت مكانيزه‌ چوب در اين مناطق داشته باشند، زيرا احياي خاك‌هاي جنگلي فشرده، چندين دهه طول مي‌كشد.