فرايند‌هاي ماگمايي در ارتباط با تشكيل سنگ‌‌هاي آتشفشاني آندزيتي ائوسن كوه كلوت قندهاري (شمال غرب انارك، استان اصفهان)

كوه كلوت قندهاري در حدود 40 كيلومتري شمال غرب انارك (استان اصفهان) واقع است. اين منطقه بخشي از ايران مركزي است و در غرب قطعه يزد و نزديك به افيوليت عشين و محل عبور گسل كوير بزرگ قرار دارد. در شمال غرب انارك، مجموعه افيوليتي عشين، با سنگ آهك‏‌هاي پالئوسن پوشانده شده و با سنگ‏‌هاي آتشفشاني ائوسن قطع گرديده است. سنگ‏‌هاي آتشفشاني ائوسن نيز با استوك گابرويي-ديوريتي ائوسن پسين قطع شده‏‌اند. سنگ‌هاي آتشفشاني ائوسن كوه كلوت قندهاري بيشتر از نوع آندزيت بوده كه در نمونه دستي از خاكستري تيره تا روشن متغير بوده و داراي بيگانه سنگ‌هاي آمفيبوليت هستند. بافت‏‌هاي پورفيري، خال خال، جرياني، غربالي و گلومروپورفيري مهم‌ترين بافت‌ها هستند. درشت‌بلورهاي سازنده اين آندزيت‏‌ها شامل پلاژيوكلاز، آمفيبول و كلينوپيروكسن هستند و زمينه سنگ نيز از اين كاني‌ها و نيز سانيدين، مگنتيت و آپاتيت تشكيل شده است. كاني‏‌هاي زئوليت،كلريت، اپيدوت، سريسيت، كائولينيت و كلسيت نيز كاني هاي ثانويه ناشي از دگرساني هستند. نتايج تجزيه شيمي كاني‏‌ها نشان مي‌دهد كه پلاژيوكلازها از نوع آندزين تا لابرادوريت (مقدار آنورتيت 30.1 تا 52.3 درصد)، پتاسيم فلدسپارها از نوع سانيدين (مقدار ارتوكلاز 68.6 تا 71.3 درصد)، آمفيبول‏‌ها كلسيمي و از نوع پارگاسيت (با عدد منيزيم 0.58 تا 0.71) و كلينوپيروكسن‏‌ها از نوع ديوپسيد (با عدد منيزيم 0.91 تا 0.93) هستند. داده‌هاي زمين شيميايي سنگ كل عناصر اصلي نشان مي‌دهد كه اين سنگ‌ها بيشتر از نوع آندزيت و تراكي‌آندزيت‌هاي آهكي قليايي هستند. درنمودارهاي سنگ‏‌هاي آتشفشاني ائوسن كوه كلوت قندهاري بهنجار شده نسبت به كندريت و گوشته اوليه، نمونه ها غني از عناصر خاكي نادر سبك (LREE) و عناصر سنگ دوست بزرگ يون (LILE) و فقير از عناصر با شدت ميدان بالا (HFSE، چون (Ti, Ta, Nb هستند كه مشخصه‏‌اي از فعاليت ماگمايي در ارتباط با فرورانش است. داده‏‌هاي زمين شيميايي نشان مي‌دهند كه ماگماي اوليه سازنده سنگ‌هاي آتشفشاني ائوسن اين منطقه از ذوب بخشي با درجه متوسط يك اسپينل لرزوليت گوشته سنگ كره اي به‌دست آمده اند. دليل رخداد اين فعاليت آتشفشاني نيز به احتمال بسيار فرورانش پوسته اقيانوسي نئوتتيس پيرامون خردقاره شرق- ايران مركزي (پوسته اقيانوسي عشين و نايين) است. اين سنگ‌ها از نظر محيط زمين ساختي شبيه سنگ‌هاي موجود در قوس‌هاي آتشفشاني هستند.