بررسي زمين‌‌شيمي و جايگاه زمين‌ساختي توده نفوذي ارلان (جنوب غرب مرند)، پهنه ايران مركزي

توده نفوذي ارلان در 35 كيلومتري جنوب غرب مرند و در پهنه ساختاري ايران مركزي واقع است. اين توده گرانيتي به سن كادومين در سازند كهر با سن پركامبرين نفوذ كرده است. تركيب سنگ شناسي اين توده گرانيت قليايي تا گرانيت بوده و شامل كوارتز، فلدسپار پتاسيم، پلاژيوكلاز، زيركن و كاني هاي كدر است. اين سنگ‌ها داراي بافت هاي دانه‌اي، پرتيتي، گرانوفيري و ميرمكيتي هستند. شواهدي چون كاهش اندازه دانه ها، ترك‌خوردگي، شكستگي، باز تبلور كاني‌ها، خمش ماكل و ميرمكيت زايي در مناطق خرد شده، ناشي از عملكرد پهنه‌هاي برشي در منطقه بوده كه در مواردي، باعث رخداد درجه هايي از دگرشكلي در سنگ‌هاي مورد بررسي گرديده است. توده گرانيتي ارلان با توجه به شواهد بافتي از توده هاي نيمه عميق بوده و داراي فلدسپار پتاسيم هيپرسولووس تا ترانس سولووس، ماهيت آهكي قليايي تا آهكي قليايي پتاسيم بالا و پرآلومين، غني شدگي از عناصر سنگ دوست بزرگ يون (LILE) و عناصر خاكي نادر سبك (LREE) و تهي شدگي نسبي از عناصر خاكي نادر سنگين (HREE) است. مقايسه الگوي نمودار عنكبوتي عناصر ناسازگار توده گرانيتي ارلان با الگوهاي استاندارد گرانيت‌هاي مربوط به محيط‌هاي زمين‌ساختي پسابرخوردي و درون صفحه‌اي نشان مي دهد كه جايگاه زمين‌ساختي اين توده با محيط زمين ساختي پس از برخورد و جايگاه زمين پويايي درون صفحه اي سازگار است. توده گرانيتي ارلان از نوع A و مربوط به زيرگروه نوع A2 بوده و در يك محيط زمين ساختي پس از برخورد، از ذوب سنگ كره زير قاره اي در يك نظام زمين ساختي كششي شكل گرفته است. تشكيل اين توده مربوط به فازهاي كششي پس از پايان فاز فشارشي پان آفريقاست.