سبك‌شناسي انتقادي مجموعه داستان‌‌ آبشوران نوشتۀ علي اشرف درويشيان

سبك‌شناسي انتقادي با تحليل لايه‌هاي مختلف متن در پي شناسايي مفاهيم پنهان در زير سطح زبان و كشف ايدئولوژي حاكم بر آن و شبكه‌هاي قدرت در متن است. با توجه به آنكه درويشيان نويسنده‌اي ايدئولوژي‌محور و معترض و منتقد به وضع زمانه است، شناخت ايدئولوژي‌ها و در نتيجه، نابساماني‌هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي روزگار او اهميّت زيادي دارد. هدف از اين پژوهش - كه به روش توصيفي، تحليلي و آماري و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي انجام شده است - آن است كه مشخّصه‌هاي سبك‌شناسي انتقادي و ايدئولوژي پنهان و روابط قدرت در مجموعه داستان‌ آبشوران آشكار شود. اين جستار، به شيوۀ لايه‌اي انجام شده و ابتدا كلان‌لايۀ بافت به صورت كلّي مورد بررسي قرار گرفته و سپس دو كلان‌لايۀ روايت و متن، با نظر به رويكرد مريم درپر در سبك‌شناسي انتقادي، تجزيه و تحليل شده است. بررسي مؤلفه‌هاي سبك‌شناسي انتقادي در مجموعه داستان‌ آبشوران، حكايت از آن دارد كه كانوني‌سازي از نوع بيروني و دروني و نيز مؤلفۀ تقابل، از ويژگي‌هاي سبكيِ برجستۀ اين مجموعه داستان است و آنچه اهميّت دارد اين است كه اين مؤلفه‌هاي سبكي، ابزاري براي بيان دو مفهوم ايدئولوژي و قدرت هستند. ‌ايدئولوژي مورد نظر نويسنده، شامل «مبارزه با فقر»، «مبارزه با جهل»، «مبارزه با بي‌عدالتي» و «مبارزه با سنّت» است. همچنين، چنانكه از داستان‌هاي درويشيان برمي‌آيد، قدرت در اين آثار، مقوله‌اي زنجيره‌وار، پيچيده و لايه‌لايه در تمام سطوح جامعه است.