خسارت هاي اخلاقي و معنوي زايد بر ديه و راهكار قانوني براي جبران آن

زمينه: بسياري از مواقع در خسارتها آنچه كه مورد تضييع و هجوم قرار مي گيرد، امور غير مادي مربوط به شخصيت انسان از قبيل حيثيت، آبرو، عواطف و احساسات و مانند آن مي باشد كه همگي آن ممكن است حسب مورد ايجاد كننده ي خسارت معنوي براي فرد شده و سبب رنج اخلاقي و لطمه به حقوق غيرمالي او شود. با توجه به اين امر پزوهش حاضر با هدف بررسي خسارت هاي اخلاقي و معنوي مضاعف از ضرب و جرح شكل گرفت و به راهكارهايي كه قانون براي جبران اين خسارت ها در نظر گرفته اشاره دارد. نتيجه گيري:  از ديدگاه شارع اسلامي هيچ ترديدي در پذيرش اصل مفهوم خسارت معنوي و جبران آن در فقه و قوانين موضوعي كشور وجود ندارد و قاعده لاضرر كه از مسلمات فقهي است آن را پوشش داده و بر آن صحه مي گذارد؛ از طرفي خسارات معنوي را مي‌توان مصداقي از بحث برانگيزترين مباحث مسئوليت مدني دانست؛ بحث برانگيز از اين جهت كه در خصوص قلمروي اين نوع خسارات و به‌ويژه چگونگي و شيوه‌هاي جبران خسارات معنوي اتفاق نظر وجود ندارد. به نظر ميرسد آنچه باعث تبديل  اين موضوع به يك مشكل حاد قوه قضاييه شده است، عدم اهتمام به ضرورت توجه به جبران صدمات روحي و جسمي مضاعف از ضرب و جرح (خسارت مازاد بر ديه) و نشناختن درست ماهيت و فلسفه ديات از يك سو و نداشتن تحليلي جامع از مشكلات اجرايي مواد قانوني ديات ازسوي ديگر است.