الگوسازي و برآورد سري زماني نااطميناني‌ سرمايه‌گذاري‌هاي خصوصي و دولتي ايران با استفاده از معادلات ديفرانسيل تصادفي بازگشت به ميانگين واسيچك (دورۀ 1400-1340)

بررسي روند سرمايه‌گذاري طي دهۀ اخير نشان مي‌دهد ‌كه رشد متوسط سرمايه‌گذاري كاهنده بوده است؛ عواملي نظير: جذابيت زياد بازارهاي غيرمولد، پرهزينه بودن فضاي كسب‌وكار، نوسانات ارزي، مشكلات ناشي از تحريم و ... منجر به كاهش سرمايه‌گذاري و ايجاد فضاي پرنوسان توأم با نااطميناني‌هايي در اين متغير شده است. با توجه به اهميت سرمايه‌گذاري در اقتصاد كلان، نامساعد شدن شرايط كشور و به‌تبع آن نااطميناني‌هاي ايجاد شده، منجر به كاهش سرمايه‌گذاري‌ و درنهايت، كاهش رشد اقتصادي خواهد شد؛ از اين‌رو، هدف اين پژوهش، شبيه‌سازي متغيرهاي نااطميناني سرمايه‌گذاري خصوصي و دولتي براساس سال‌هاي پايه 1376 و 1390، طي دورۀ زماني 1400-1340 است. اين شبيه‌سازي با استفاده از روش معادلات ديفرانسيل تصادفي بازگشت به ميانگين واسيچك انجام شده كه با توجه به بررسي‌ فروض مدل‌هاي رقيب (شبكۀ عصبي، ARIMA و ...)، داراي مزيت بوده است. مطابق نتايج، در تمامي سال‌ها به استثناي سال 1342 نااطميناني‌هاي سرمايه‌گذاري خصوصي بيشتر از نااطميناني‌هاي سرمايه‌گذاري دولتي بوده است. هم‌چنين، بيشترين مقدار نااطميناني‌هاي سرمايه‌گذاري خصوصي، به‌ترتيب مربوط به سال‌هاي 1393، 1394 و 1392 و كمترين مقدار آن به‌ترتيب مربوط به سال‌هاي 1340، 1342 و 1341 است. اين درحالي است كه، بيشترين مقدار نااطميناني‌هاي سرمايه‌گذاري دولتي به‌ترتيب مربوط به سال‌هاي 1357، 1358 و 1359 و كمترين مقدار آن به‌ترتيب مربوط به سال‌هاي 1340، 1341 و 1343 است. براساس نتايج به‌دست‌آمده، توجه به موضوع نااطميناني و شبيه‌سازي دوره‌اي نااطميناني‌هاي سرمايه‌گذاري‌هاي خصوصي و عمومي و در دسترس عموم قرار دادن آمار آن به‌منظور راهنمايي سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي، توصيه مي‌شود.