تبيين معناي واژه‌ي صنائع در عبارت و الناس بعد صنائع لنا در نامه‌ي 28 نهج‌البلاغه

شناخت جايگاه ائمه(ع) بر تمامي مسلمانان ضرورت دارد. برخي مانند غلات در مورد ايشان دچار غلو شده‌اند. از طرف ديگر نبايد دچار تفريط شده و مقامان ائمه(ع) را انكار كرد. عبارت والناس بعد صنائع لنا كه در نامه‌ي 28 نهج‌البلاغه به كار رفته است بيانگر فضيلتي براي ائمه(ع) است. اغلب شارحين صنائع را در اين عبارت پرورش‌يافته معنا كرده‌اند. برخي نيز آن را ساخته‌شده ترجمه كرده‌اند. تعبير دوم غلوآميز به نظر مي‌رسد. اين پژوهش براي فهم معناي صحيح اين عبارت كه به شناخت ائمه(ع) و فضائل آنان كمك مي‌كند انجام شد. به اين منظور با روش توصيفي تحليلي عبارت ازنظر لغوي و قواعد عربي، خانواده‌ي حديثي، قواعد حكمي و فضاي مكاتبات حضرت علي(ع) و معاويه بررسي شد. بررسي‌ها نشان مي‌دهد تعبير دوم به‌طوركلي نمي‌تواند غلط باشد و با عقايد غلات متفاوت است؛ اما در اينجا اين معنا مدنظر حضرت علي(ع) نبوده است؛ زيرا ايشان در صحبت با معاويه مفاهيم تكويني به كار نمي‌بردند؛ چون پذيرش يا عدم پذيرش آن تأثير چنداني ندارد و صرفاً ائمه(ع) را انسان‌هايي دوست‌داشتني نشان داده و مدح آنان را به دنبال دارد. بلكه در مكالمه با او مفاهيم تشريعي و تربيتي را مطرح مي‌كردند كه دانستن آن براي مخاطب مسئوليت به همراه دارد؛ چراكه ائمه(ع) براي دستگيري از مردم آمده‌ و براي اين كار جان خود را فدا كرده‌اند. لذا تعبير اول براي اين عبارت مناسب‌تر است. اين سبك نگاه تربيتي به روايات ائمه(ع) در شروح موردنياز است و مي‌تواند روايات ائمه(ع) را به نكات كاربردي براي زندگي تبديل نمايد.