ارزيابي فصلي پتانسيل تغذيه‌گرايي و لايه‌بندي حرارتي سد استقلال

در اين پژوهش، وضعيت كيفيت آب مخزن استقلال با تمركز بر ارزيابي پتانسيل تغذيه‌گرايي در بازه پنج‌ ساله مورد بررسي قرار گرفت. براي شبيه‌سازي روزانه متغيرهاي كليدي مؤثر بر وضعيت مغذي‌شدن و شكوفايي جلبكي از جمله دما، اكسيژن محلول، جلبك، فسفات، آمونيوم و نيترات، از مدل دو بعدي CE-QUAL-W2 استفاده شد. با توجه به تغييرات قابل‌توجه حجم آب ذخيره‌شده در مخزن سد، تحليل شرايط حاكم بر مخزن سد به‌صورت فصلي انجام گرفت. نتايج حاكي از وجود الگوي پيچيده‌اي از پويايي‌ها و ارتباطات چرخه غذايي در مخزن است. در فصل بهار و تابستان، تغييرات دمايي شديد در عمق آب نشان از لايه‌بندي حرارتي قوي دارد. غلظت اكسيژن محلول در رولايه و زيرلايه به‌علت عواملي مانند مصرف اكسيژن توسط جلبك‌ها، محدوديت اختلاط تحت تأثير باد، لايه‌بندي حرارتي و زمان‌ماند بالا داراي اختلاف قابل‌توجهي است. در پاييز، با توجه به كاهش ورود آب در تابستان و افزايش تبخير، حجم آب كاهش يافته و با سردشدن هوا، لايه‌بندي حرارتي كاهش مي‌يابد. با ورود جريان‌هاي سيلابي در زمستان، حجم آب افزايش يافته و به‌علت كاهش دما، اختلاط كامل ايجاد مي‌شود. اين موضوع منجر به بهبود شرايط اكسيژن محلول مي‌شود. اما، بار ورودي مواد مغذي را افزايش مي‌دهد. نتايج شبيه‌سازي و ارزيابي معيارهاي تغذيه‌گرايي نشان مي‌دهند كه پتانسيل تغذيه‌گرايي در اغلب ماه‌ها وجود دارد. وجود برنامه پايش دقيق با تعيين تواتر و محل بهينه نمونه‌برداري، كنترل ورود مواد مغذي از طريق مديريت حوضه آبريز و تنظيم زمان‌ماند مي‌توانند به‌ عنوان راه‌كارهاي مؤثر براي بهبود وضعيت مخزن محسوب گردند.