افزايش بهره‌ وري آب كشاورزي تحت سناريوي بهينه ‌سازي تخصيص منابع آب با استفاده از الگوريتم (NSGA-II)

پژوهش حاضر به افزايش بهره‌ وري آب كشاورزي در حوضه تجن استان مازندران با استفاده از تخصيص بهينه مي‌پردازد. در پژوهش حاضر براي يافتن تخصيص بهينه آب از منابع آبي موجود در منطقه مطالعاتي از روش بهينه سازي با الگوريتم ژنتيك با رتبه بندي نامغلوب و براي محاسبه رواناب حاصل از بارش از مدل SWMM استفاده شده است. ازآنجاكه مدل تخصيص بهينه منابع آبي، چندهدفه و داراي بيش از يك پاسخ بهينه است كه هيچ‌يك بر ديگري برتري نداشته و براساس شرايط مديريتي پاسخ مناسب انتخاب مي‌گردد، سه پاسخ از پاسخ‌هاي بهينه موجود در قالب سه سناريو انتخاب شد تا با شرايط فعلي تخصيص آب مورد مقايسه قرار گيرند. نتايج نشان داد بهينه سازي تخصيص آب، سبب افزايش بهره‌وري آب كشاورزي به ميزان 76 درصد براي مركبات،47 درصد برنج، 60 درصد دانه‌هاي روغني، 59 درصد ذرت‌دانه‌اي، 64 درصد گندم، 77 درصد سبزيجات و 76 درصد پنبه براي سناريوي سوم كه يك سناريوي بياباني است، مي‌گردد. هم‌چنين سود اقتصادي نيز به طور متوسط حدود 33 درصد افزايش يافته است. با توجه به نتايج، محصول گندم، سبزيجات و دانه هاي روغني پس از برنج و مركبات نسبت به ساير محصولات موجود در منطقه مطالعاتي نسبت به آب مصرفي بيش‌ترين توليد و عملكرد را دارند. مقدار سطح زير كشت بهينه براي اين محصولات به‌ترتيب برابر با 3200، 2700، 5523 هكتار به‌دست آمده است. با بهينه‌سازي تخصيص منابع آبي ضمن صرفه‌جويي چشم‌گير در آب مصرفي، محصول توليدي به‌ازاي آب مصرفي و هم‌چنين سود اقتصادي نيز بسته به جواب انتخابي مي تواند افزايش يابد.