اثر بيوچار و متيل جاسمونات بر تغييرات بيوشيميايي، عملكرد و اجزاي عملكرد جو (.Hordeum vulgare L) در شرايط تنش خشكي

آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با پنج تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه زنجان در دو سال زراعي متوالي 1399 و 1400 بر روي گياه جو رقم جلگه انجام شد. در اين آزمايش دو سطح آبياري (آبياري كامل به‌عنوان شاهد و قطع آبياري در مرحله گلدهي)، چهار سطح بيوچار (بدون بيوچار به عنوان شاهد، 0.25، 0.5 و يك درصد وزن خاك) و سه سطح هورمون متيل جاسمونات همزمان با گلدهي و اعمال تنش (بدون محلول پاشي به عنوان شاهد، 50 و 100 ميكرومول در ليتر متيل جاسمونات) مورد استفاده قرار گرفت. بر اين اساس تنش، بيوچار و متيل جاسمونات بر محتواي پرولين، كربوهيدرات، نشت الكتروليت‌ها، غلظت رنگ‌دانه‌هاي فتوسنتزي، وزن خشك كل، تعداد سنبله بارور، وزن هزاردانه و همچنين عملكرد اقتصادي جو تاثير معني‌دار گذاشتند. علي‌رغم اينكه غلظت پرولين و كربوهيدرات و ميزان نشت الكتروليت در اثر تنش خشكي افزايش و غلظت رنگ‌دانه‌هاي فتوسنتزي كاهش يافت، اما استفاده از بيوچار به ميزان 0.25 وزن خاك و محلول‌پاشي متيل جاسمونات به غلظت 50 ميكرومول در ليتر در بسياري از صفات مورد مطالعه باعث تعديل اثرات تنش خشكي شده و در نهايت منجر به بهبود رشد و عملكرد جو شدند. از نتايج به دست آمده در آزمايش مشخص شد كه استفاده از سطوح بالاي اين مواد ضد تنش در بعضي از موارد نه تنها نمي‌توانند اثرات مطلوبي در جلوگيري از اثرات مخرب تنش خشكي داشته باشند، بلكه در مواردي منجر به تشديد اين اثرات شده و باعث كاهش رشد و عملكرد گياه مي‌شوند.