ااثر اتيلن دي‌آمين تترا استيك اسيد (EDTA) بر رشد و ظرفيت گياه‌پالايي نيكل در گياه هميشه‌بهار (.Calendula tripterocarpa Rupr)

گياه‌پالايي يك روش سازگار با محيط زيست براي حذف فلزات سنگين از محيط است و كاربرد كلات‌هايي مانند EDTA ممكن است به افزايش برداشت فلز از خاك بوسيله گياهان كمك ‌كند. لذا در اين مطالعه، اثر سطوح مختلف EDTA (0، 0.5، 1، 2 گرم بر كيلوگرم خاك) و غلظت‌هاي مختلف نيكل (0، 100، 150 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك) بر گياهان هميشه‌بهار بررسي شد. نتايج نشان داد كه تحت شرايط بدون تنش نيكل، كاربرد غلظت‌هاي 1 و 2 گرم EDTA بر كيلوگرم خاك، پارامترهاي رشد و محتواي كلروفيل a و b را كاهش و محتواي مالون‌دي‌آلدئيد در ريشه را افزايش داد كه ناشي از اثر سميت EDTA بود. در سطوح 100 و 150 ميلي‌گرم بر كيلوگرم نيكل، افزودن 0.5 گرم EDTA در هر كيلوگرم خاك، اثر معني‌داري بر فاكتور تجمع زيستي نيكل در بخش هوايي و ريشه گياه نداشت اما غلظت نيكل در بخش هوايي (65 و 60.35 درصد) و ريشه (35 و 29.44 درصد)، فاكتور انتقال نيكل (22.5 و 25.20 درصد) و ميزان برداشت كل نيكل در هر گلدان (27.66 و 23.44 درصد) را افزايش داد. در مقابل با كاربرد غلظت‌هاي بالاتر EDTA، محتواي نيكل قابل جذب خاك و در نتيجه جذب نيكل در گياه به‌طور معني‌داري كاهش يافت. به‌طوري‌كه در سطوح 100 و 150 ميلي‌گرم بر كيلوگرم نيكل، با كاربرد غلظت‌ 2 گرم EDTA بر كيلوگرم خاك، غلظت نيكل در بخش هوايي و ريشه گياه تفاوت معني‌داري با شاهد اين گروه‌ها نداشت و با توجه به اين‌كه زيست‌توده كل هم در اين غلظت EDTA تقريبا نصف شد، ميزان برداشت كل نيكل در هرگلدان در اين تيمارها به ترتيب 2.63 و 2.72 برابر كاهش يافت. بنابراين غلظت 0.5 گرم EDTA در هر كيلوگرم خاك ظرفيت گياه‌پالايي گياه را بطور معني‌داري افزايش داد اما كاربرد غلظت‌هاي بالاتر، براي بهبود توان حذف نيكل از خاك توسط گياه هميشه‌بهار مفيد نبود.