بررسي تحمل به تنش شوري در ژنوتيپ هاي جو زراعي (Hordeum vulgare) بومي ايران

به منظور ارزيابي و شناسايي ژنوتيپ‌هاي متحمل به شوري، تعداد 50 ژنوتيپ منتخب از آزمايشات شوري انجام شده در سال‌هاي گذشته، به منظور ارزيابي تكميلي در شرايط تنش شوري، انتخاب شدند. ژنوتيپ‌ها در طي دو سال زراعي در قالب طرح لاتيس مستطيل با سه تكرار در ايستگاه مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي خراسان جنوبي، شهرستان بيرجند، مورد ارزيابي قرار گرفتند .آزمايش در شرايط نرمال و تنش شوري به طور جداگانه اجرا شد. به منظور مقايسه پتانسيل عملكرد اين ژنوتيپ‌ها با ارقام اصلاح شده، شش رقم جو زراعي از جمله دو شاهد متحمل به شوري شامل ارقام جو مهر و خاتم نيز در آزمايشات گنجانده شد، لذا آزمايش در قالب طرح لاتيس مستطيل 8×7 اجرا شد (50 ژنوتيپ و شش رقم شاهد). صفات فنولوژيكي، ميزان عملكرد دانه و وزن هزار دانه در ژنوتيپ‌ها اندازه گيري شد .به منظور گزينش ژنوتيپ‌هاي متحمل به شوري و با عملكرد بالا در هر دو محيط تنش و محيط بدون تنش، نمودار باي پلات براساس عملكرد در شرايط نرمال و شرايط تنش و رسم گرديد و همچنين تجزيه و تحليل روابط ميان صفات و تحمل به تنش شوري در ژنوتيپ‌هاي برتر با استفاده از نرم افزارهاي Stat Graphics و SPSS انجام شد. تجزيه مركب صفات نشان داد، اثر متقابل سال و تنش شوري و ژنوتيپ بر صفات معني-دار بود. در مجموع اين نتايج نشان داد كه تغييرات اقليمي در سال‌هاي مختلف تاثير زيادي بر واكنش ژنوتيپ‌ها نسبت به تنش شوري دارد. ژنوتيپ‌ 32 (TN4104)، در هر دو سال در بين ژنوتيپ‌هاي برتر بود.