كاهش اثرات آلايندگي فلزات سنگين خاك در گياه ماشك گل خوشه اي با كاربرد بيوچار، تريكودرما و مديريت كود فسفر

آلودگي فلزات سنگين در خاك موضوعي است كه در سال‌هاي اخير موردتوجه زيادي قرار گرفته و بالأخص در سال‌هاي اخير با توسعه اقتصادي شاهد افزايش رهاسازي فلزات سنگين در محيط‌زيست بالأخص زمين‌هاي زراعي هستيم. اين پژوهش به‌منظور بررسي اثرات كاربرد بيوچار، مايه‌كوبي با سوسپانسيون قارچ تريكودرما و مديريت عنصر فسفر بر برخي صفات مورفوفيزيولوژيكي، بيوشيميايي و جذب عناصر در گياهچه‌هاي ماشك گل‌خوشه‌اي رشد يافته در خاك‌آلوده به عناصر سنگين سرب و روي اجرا شد. آزمايش با كاربرد دو سطح بيوچار (شاهد و كاربرد بيوچار)، دو سطح مايه‌كوبي تريكودرما (شاهد و مايه‌كوبي با سوسپانسيون قارچ) و سه سطح كود فسفر (عدم مصرف يا شاهد و مصرف 11 و 22 ميلي‌گرم فسفر بر كيلوگرم خاك به ترتيب) به‌صورت طرح فاكتوريل كاملاً تصادفي در سه تكرار اجرا شد. در شرايط عدم مصرف كود فسفر (شاهد) كاربرد بيوچار و قارچ تريكودرما زيست‌توده اندام هوايي بالاتري به دست آمد. قارچ تريكودرما به‌تنهايي و يا با مصرف 11 ميلي گرم فسفر نتيجه بهتري در افزايش ارتفاع بوته داشت. غلظت كلروفيل a با كاربرد بيوچار توأم با تريكودرما در بالاترين ميزان خود بود، همچنين بدون كاربرد  فسفر، كاربرد تريكودرما بالاترين غلظت كلروفيل b را موجب شد. تغييرات در محتوي نسبي آب برگ در محدوده 85.5 تا 90.5 درصد در بين تركيبات تيماري متغير بود. مصرف 22 ميلي گرم فسفر اثر يكسان در بهبود پروتئين برگ در مقايسه با عدم مصرف فسفر نشان داد. مصرف فسفر در حد 11 ميلي گرم توأم با كاربرد بيوچار و تريكودرما بالاترين محتوي قند محلول را موجب شد. بيشترين محتوي پرولين برگ با كاربرد تريكودرما بدون اعمال بيوچار و فسفر به دست آمد. كاربرد بيوچار به‌تنهايي و يا با تريكودرما نيز توانست ميزان جذب فسفر را به‌اندازه مصرف كود فسفر بهبود بخشد. قارچ تريكودرما تأثير معني‌دار در ميزان جذب سرب و روي اندام هوايي نداشت، اما بيوچار به‌طور معني‌داري باعث كاهش جذب آن‌ها در اندام هوايي ماشك گل‌خوشه‌اي شد.