بررسي ميزان مطابقت سي تي اسكن هاي مغزي انجام شده با معيارهاي دستورالعمل هاي معتبردربيماران ضربه مغزي خفيف دربخش اورژانس مركزآموزشي درماني شهيدمدني كرج

مقدمه و هدف :ضربه مغزي يك مشكل شايع در بخش اورژانس است. ارزيابي ضربه مغزي بر اثر تروما معمولاً نياز به تصويربرداري دارد و براي تشخيص ضايعات مغزي در اين بيماران ، استفاده از سي تي اسكن بسيار مفيد است. از طرفي در بيماران با ضربه مغزي خفيف ممكن است از سي تي اسكن بدون هيچ انديكاسيوني استفاده شود كه منجر به استفاده بيش از حد و آسيب غير ضروري به بيماران و همچنين اتلاف منابع مي شود . بدليل كمبود اطلاعات در ايران، اين مطالعه با هدف بررسي ميزان مطابقت سي تي اسكن هاي مغزي انجام شده با معيارهاي دستورالعمل هاي معتبر در بيماران ضربه مغزي خفيف در بخش اورژانس مركز آموزشي درماني شهيد مدني كرج انجام شد .مواد و روش ها:براي ارزيابي مطابقت انجام سي تي اسكن با دستورالعمل هاي مختلف، از يك مطالعه مقطعي استفاده شد. يك نمونه در دسترس از بيماران با ضربه مغزي خفيف كه به اورژانس مركز آموزشي درماني شهيد مدني مراجعه كرده و تحت سي تي اسكن سر قرار گرفته بودند؛ وارد مطالعه شدند. بيماران با آسيبهاي همراه ازمطالعه خارج شدند. اطلاعات دموگرافيك، مكانيسم آسيب، علائم و نشانه هاي بيماران با استفاده از چك ليست جمع آوري شد. انديكاسيون انجام سي تي اسكن مغز در بزرگسالان با استفاده از دستورالعمل كانادايي و نيواورلئان بررسي شد. همچنين دستورالعمل PECARN براي اطفال استفاده شد. داده ها با كمك نرم افزار SPSS تجزيه و تحليل شد.يافته ها :267 بيمار با ميانگين سني 35.13 (22.5±) مورد بررسي قرار گرفتند. از نظر جنسيت 168 بيمار(62.9 %) مرد و 99 بيمار (37.1 % ) زن بودند. 35 بيمار (13.1 % ) بر اساس دستورالعمل هاي PECARN  + نيواورلئان و 127 بيمار (47.6 % ) بر اساس دستورالعمل هاي PECARN + كانادايي بدون انديكاسيون بودند . فقط 14 بيمار (5.2 %) سي تي اسكن مغز غير طبيعي داشتند كه همه آن ها داراي انديكاسيون انجام سي تي اسكن بودند.مي توان تخمين زد كه سالانه 43 يا 157 هزار سي تي اسكن مغز بدون انديكاسيون انجام مي شود كه نتيجه آن هدر رفتن بيش از 23 يا 84 ميليارد ريال بودجه نظام سلامت است. نتيجه‌گيري:نتايج اين مطالعه نشان ميدهد كه عمل به دستورالعمل هاي معتبر بين المللي ، باعث كاهش سي تي اسكن مغز غير ضروري مي شود و بدين طريق از اتلاف هزينه، زمان و نيروي انساني و استهلاك دستگاه ها جلوگيري شده و همچنين باعث كاهش بيماري ناشي از عوارض اشعه سي تي اسكن مي شود.