حق بر عبادت و دسترسي و مسئله رژيم حقوقي حاكم بر بيت‌المقدس

كنترل بيت المقدس مهم‌ترين مسئله منازعه اسرائيلي-فلسطيني است. دولت اسراييل و قانون اساسي فلسطين بر پايتختي بيت المقدس تأكيد دارند. بيت المقدس به عنوان يك سايت مذهبي، مورد ادعاي پيروان اديان يهودي، مسيحي و اسلامي است. تضمين دسترسي پيروان اين اديان به بيت المقدس سنجه اي است كه بايد در حل نهايي منازعه مورد توجه باشد. تلاش براي ارائه سنجه اي پيشنهادي براي حل منازعه اسرائيلي-فلسطيني بر اساس آموزه حق بر عبادت و دسترسي پيروان اديان يهودي، مسيحي و اسلامي به بيت المقدس مسئله اين پژوهش است. روش اين پژوهش در مرحله داوري تحليلي و تطبيقي است. به نظر مي رسد كه با توجه به آموزه هاي نظام بين المللي حقوق بشر و مباني فقهي حل اين منازعه با تأكيد بر »طرح شناسايي استقلال بيت المقدس «، به‌نوعي در دسترس است. طرح شناسايي استقلال بيت المقدس تضمين‌كننده حق دسترسي پيروان اديان مختلف به سايت هاي مقدس مورد ادعاي خويش است. شناسايي استقلال بيت المقدس همسو با آموزه هاي نظام بين المللي حقوق بشر و مباني و آموزه‌هاي اسلامي و فقهي است؛ چنانكه تأمين‌كننده مقاصد شريعت در زمينه حق بر عبادت و دسترسي است. بازخواني طرح استقلال با ادبيات حقوق بشري و ديني باعث مي شود كه سناريوهاي همسو با آن، در مقايسه با ديگر طرح هاي حل منازعه، توفيق بيشتري داشته باشد.