تحليل كنش‌گري زن در رمان بازگشت اثر گلي ترقي در چارچوب نظريۀ نقش‌گرايي هليدي

زبان‌شناسي نقش‌گرايي، از گرايش‌هاي زبان‌شناسي نظري است كه بر نقش اجتماعي و بافتي زبان تأكيد مي‌كند. نظريۀ نقش‌گراي مايكل هليدي با تأكيد بر فرانقش انديشگاني، بينافردي و متني كلام به واكاوي لايه‌هاي زيرين متن مي‌پردازد. در پژوهش پيش‌روي، رمان بازگشت گلي ترقّي با نگاهي انتقادي و بر پايۀ نظريۀ نقش‌گرايي هليدي و از منظر فرانقش انديشگاني بررسي و فرايندهاي فعلي به‌كاررفته در آن تبيين شده ‌است و بدين‌گونه، بسامد و كاربرد هركدام از فرايندها مشخّص مي‌شود. پرسش اصلي پژوهش حاضر، بررسي بسامد و نوع كاربرد هريك از فرايندهاي فعلي است تا نشان دهد اين كاربرد فرايندهاي فعلي چگونه در متن رمان منعكس شده‌اند. در واقع، هدف اين پژوهش، بررسي كاربرد فرايندهاي فرانقش انديشگاني در شكل‌دهي به نظام معنايي زبان و چگونگي بازنمايي آن در بافت اجتماعي و فرهنگي در متن رمان است. بررسي فرايندهاي ذهني شخصيت اصلي رمان كه در افعالي مانند انديشيدن، فكركردن، حس‌كردن، ديدن و... نمود يافته، دلالت بر نوعي احساس سرخوردگي شخصيت اصلي رمان دارد كه به وجه وجودي شخصيتش تشخّص مي‌بخشد. فرايندهاي رفتاري در افعالي مانند خواب‌ديدن، خواستن، تصميم‌گرفتن و... بر فعال بودن شخصيت او دلالت دارد. فرايند مادّي كه در افعالي مانند خريدن، فروختن، نوشتن، رفتن و... نمود يافته، بر پويايي اين شخصيت دلالت دارد. همچنين فرايندهاي مادّي و پس از آن، فرايندهاي رفتاري، بسامد بيشتر و ذهني، بسامد كمتر دارد. سير فرايندها نيز از ذهني به مادّي است.