رويكرد كهن گرايانه به اشعار ملك الشعراي بهار

يكي از ‌شيوه‌هاي آشنايي‌زدايي و برجسته‌سازي كلام در نظر منتقدان فرماليسم، استفاده از‌ واژه‌ها و عبارات كهن است كه در نقد ادبي به باستان‌گرايي معروف است. كاربرد‌ بجا و مناسب كهن‌گرايي، علاوه بر تعالي شعر، باعث اعجاب و التذاذ مخاطب نيز مي‌شود.‌ ملك‌الشّعراي بهار، از اين شگرد زباني در اشعارش به نحو چشمگيري استفاده كرده و باستان‌گرايي از ويژگي‌هاي زباني و سبكي اشعار اين شاعر بزرگ است. او از شاعران حوزۀ خراسان است؛ به همين دليل، آشنايي و مطالعۀ عميق اين شاعر معاصر در اشعار كلاسيك، مخصوصاً سبك خراساني و عراقي، باعث شده از رهگذر كهن‌گرايي، در تشخّص‌بخشيدن به زبان شعر‌ي‌اش بهره‌هاي فراواني بگيرد. در اين جستار، به روش تحليل محتوا با رويكرد توصيفي- تحليلي، نگاهي كهن‌گرايانه به اشعار ملك‌الشّعراي بهار داشته و درصدد بوده‌ايم به اين پرسش پاسخ دهيم كه محمّدتقي بهار تا چه اندازه به استفاده از واژگان و ساختار دستوري كهن در اشعارش پايبند بوده و اين نوع هنجارگريزي در اشعار او تا چه حد بوده است؟ در نهايت، به اين نتيجه رسيد‌ه‌ايم كه بهار به‌دليل علاقه به ادبيات غني گذشته و آشنايي با آن، سعي كرده چه در حوزۀ واژگاني و چه در حوزۀ نحو، از اين شگرد زباني تأثير بپذيرد و اسلوب و روش‌هاي نحوي بسياري از آثار گذشته را با ظرافت و هنرمندي خاص، در اشعارش احيا كند و همين ويژگي، شعرش را تجلّي‌گاه بسياري از عناصر زبان كهن كرده است.