تأثير معماري بر جامعه از منظر اخوان‌الصفا

توجه به معماري در انديشه اخوان‌الصفا متوقف به شناخت جايگاه علم هندسه و اعداد در نظام فكري ايشان است. اخوان‌الصفا معتقدند علم هندسه و اعداد قبل از تمامي دانش‌ها و بر تمامي دانش‌ها تقدم رتبي دارد. نوع مواجهه ايشان با هندسه و معماري به‌گونه‌اي است كه هويت‌بخشي از لوازم انديشه ايشان محسوب مي‌شود؛ ازاين‌جهت در نقطه مقابل معماري مدرن قرار مي‌گيرد كه با تكيه به مباني فلسفه پوزيتيويستي، خالق آثاري است كه بي‌هويتي در آن مشهود است. ابتناء انديشه اخوان‌الصفا بر مباني ژرف تفكر اسلامي سبب شده كه نوعي هندسه متعالي و اسلامي طرح كنند كه كاركرد القاي مفاهيم ناب عرفاني مانند فناي كثرات در وحدت را به نمايش بگذارد و به‌صورت زباني از جنس نماد، منتقل‌كننده مفاهيم عالي اسلامي باشد. اخوان‌الصفا معتقدند مثلث و نقطه كاركرد نمايش كثرات حول محور وحدت را دارند و شكل لانه‌زنبوري از جمله مصاديقي است كه در القاي هويت ديني مي‌تواند ابزار خوبي باشد. نوع نگاه اخوان‌الصفا به اعداد، كيفي است نه كمي؛ بنابراين با نظام فكري عرفان اسلامي نيز مطابقت دارد. در پژوهش پيش‌رو ابتدا ملاك‌هاي معماري اسلامي مورد بررسي قرار مي‌گيرد و سپس به كاوش در انديشه اخوان پرداخته خواهد شد و نسبت‌سنجي ميان انديشه اخوان و معماري اسلامي صورت مي‌گيرد. در اين پژوهش با روش توصيفي تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي، آثار اخوان‌الصفا مورد بررسي قرار خواهد گرفت و به سؤالات پژوهش پاسخ داده خواهد شد.