بررسي شبكه همبستگي تلاطم در سهم‌هاي شاخص سي شركت بازار سهام ايران: در دوره حباب و سقوط بازار سهام

بازار سهام از مهم ترين بازارهاي مالي براي سرمايه گذاران محسوب مي شود. اين پژوهش براي نخستين بار به بررسي شبكه همبستگي تلاطم در سهم هاي شاخص 30 شركت به عنوان قدرتمندترين شركت‌ها از نظر نقدشوندگي و ارزش در بازار سرمايه، در دو دوره حباب و سقوط بازار سهام ايران با آزمون همبستگي پيرسون و تئوري شبكه پيچيده مي پردازد. دوره مورد بررسي شامل حباب بازار سهام 5/1/1399 تا 19/5/1399 و دوره سقوط بازار سهام ايران شامل20/5/1399 تا 5/11/1400 است. در دوره حباب بازار سهام ايران، سهم شپنا، بيش ترين همبستگي تلاطم، قدرت گره و قدرت انتشار ريسك را دارند و سهم هاي حكشتي و خودرو داراي كم ترين همبستگي تلاطم هستند. در دوره سقوط بازار سهام ايران، سهم فملي داراي بيش ترين همبستگي تلاطم و قدرت انتشار ريسك، در شبكه است. سهم اخابر داراي كم ترين همبستگي تلاطم در شبكه است. تعداد گره هاي پل در دوره سقوط بازار سهام ايران، بيش تر شده است كه نشان مي دهد، شبكه ناپايدارتر و آسيب پذيرتر شده است. در دوره حباب بازار سهام ايران، سهم وتجارت به عنوان گره پل در شبكه همبستگي تلاطم خواهد بود. در دوره سقوط بازار سهام ايران، گره هاي خودرو، خساپا، كگل به عنوان گره پل، تلاطم را در شبكه منتشر مي سازد. در دوره سقوط بازار سهام، چگالي شبكه و ضريب خوشگي افزايش داشته است كه نشان مي دهد تلاطم به طور گسترده تري در شبكه منتشر مي شود. Modularity در شبكه همبستگي تلاطم، در دوره سقوط بازار سهام ايران كاهش يافته است كه نشان دهنده احتمال سرايت شوك و سقوط سيستم است. Eigenvector Centrality در دوره سقوط بازار سهام، بيش تر شده است كه به معناي افزايش توانايي انتقال تلاطم در گره هاي شبكه است. در دوره سقوط، تعداد گره هاي بيش تري نسبت به دوره حباب، از گره هاي شبكه اثر پذيرفته اند. در دوره سقوط بازار سهام، سهم هاي فولاد و فملي بيش ترين آسيب پذيري را در شبكه دارند. طول مسير ميانگين، تعداد يال، چگالي شبكه و وزن شبكه در دوره سقوط بازار سهام، كاهش يافته است و به اين معني است كه يك نوسان در دوره سقوط بازار سهام سريع تر و مستقيم در بازار سهام گسترش مي يابد.