بررسي اثر درآمد بر قاچاق كالا در ايران

امروزه قاچاق كالا يكي از معضلات اساسي اقتصادي در همه كشورهاي جهان و به‌ويژه كشورهاي در حال توسعه به‌شمار مي‌رود. در اين ميان كشور ايران به‌دليل موقعيت جغرافيايي ويژه خود و با توجه به اينكه همواره پل ارتباطي كشورهاي مختلف بوده است، همواره شاهد رشد فزاينده قاچاق بوده است. بر اين اساس بسياري از سياست‌گذاران همواره به‌دنبال راهكارهايي براي مقابله با قاچاق بوده‌اند. از سوي ديگر درآمد يكي از عناصر اصلي توسعه به‌شمار مي‌رود و پايين بودن آن مي‌تواند معضلات بسياري از قبيل افزايش جرم و جنايت، بدتر شدن وضعيت سلامت و غيره را به‌همراه داشته‌باشد. يكي از جرم‌هاي اقتصادي كه پايين بودن درآمد مي‌تواند باعث افزايش آن گردد، قاچاق است. چرا كه افراد در شرايطي كه نمي‌توانند از راه‌هاي قانوني درآمد مورد نياز خود را تأمين كنند، با احتمال بيشتري به كسب درآمد از راه‌هاي غيرقانوني همچون قاچاق روي مي‌آورند. بنابراين هدف مطالعه حاضر بررسي تأثير درآمد، در كنار ساير عوامل، بر قاچاق كالا در ايران در دوره زماني 1401-1375 با به‌كارگيري روش ميانگين گيري مدل بيزين (BMA) و حداقل مربعات معمولي (OLS) بوده است. نتايج حاكي از آن است كه درآمد رابطه منفي و معنيداري با قاچاق كالا دارد. علاوه بر اين، متغيرهاي باز بودن تجارت و ارزش افزوده بخش صنعت نيز رابطه منفي و معنيداري با قاچاق كالا دارند. در مقابل متغيرهاي تفاوت نرخ ارز رسمي و غير رسمي، ماليات، اندازه دولت، گردشگري، مرگ و مير و ارتباطات رابطه مثبت و معني داري با قاچاق كالا در ايران در دوره زماني مذكور داشته‌اند.