ارزيابي تاثير سيستم ريشه گياه يونجه در مقاوم سازي خاك

زمينه و هدف: بهسازي خاك با استفاده از ريشه گياهان به منظور مقاوم سازي توده خاك از نظر حفظ محيط زيست و منابع طبيعي مورد توجه محققان زيادي قرار گرفته است. تاثير سيستم ريشه اي گياهان در مقاوم سازي خاكها تابع ويژگي هاي زيست فني ريشه ها است. اما با توجه به تعاملات پيچيده بين خاك و گياه، تاثير بهسازي ريشه ها در خاكها به عنوان يك چالش باقي مانده است. اين مطالعه، به بررسي اثر تراكم ريشه گياه يونجه در مقاوم سازي خاك منطقه پازنان در استان خوزستان مي پردازد.روش پژوهش: در پژوهش انجام شده، براي اولين بار تاثير سيستم ريشه اي گياه يونجه در مقاوم سازي خاك در شرايط گلخانه اي بررسي شد. نمونه هاي خاك اخذ شده از منطقه مورد مطالعه پس از طي يك دوره 5 ماهه در شرايط كشت گلخانه اي، براي اندازه گيري مقاومت برشي تركيب خاك و ريشه، آزمايش برش مستقيم بر روي 3 نمونه خاك فاقد ريشه و تعداد 12 نمونه خاك با دانسيته هاي مختلف ريشه انجام گرديد و پارامترهاي زاويه اصطكاك داخلي و چسبندگي خاك مسلح شده با ريشه بدست آمد و با نمونه هاي خاك بدون ريشه مقايسه شد.يافته ها: بطور كلي تراكم و شمار ريشه ها با افزايش عمق كاهش يافته است و شاخص تراكم ريشه بصورت تواني با افزايش عمق كاهش مي يابد. با بهره گيري از اين نتايج و آزمون هاي برش مستقيم ميزان مسلح سازي محاسبه شد. وجود ريشه ها مقاومت چشمگيري را در مقاومت برشي خاك ايجاد كرده است كه اين تغييرات متاثر از افزايش مقدار چسبندگي خاك بوده است و در مقابل، زاويه اصطكاك داخلي خاك مسلح با كاهش نسبت به خاك بدون ريشه، رفتاري عكس عامل چسبندگي دارد و تغييرات آن بسيار كمتر از تغييرات عامل چسبندگي است. بنابراين افزايش مقاومت برشي خاك مسلح شده با ريشه گياه يونجه را مي توان معادل افزايش چسبندگي دانست.نتايج: نتايج بدست آمده از اين تحقيق نشان مي دهد كه بين شاخص تراكم ريشه و مقاومت برشي خاك رابطه مستقيم وجود دارد. بيشترين و كمترين ميزان مسلح سازي براي شاخص تراكم 28 و 5 درصد به ترتيب 87.5 و 7.5 درصد افزايش در چسبندگي خاك بدست آمد و حداكثر كاهش زاويه اصطكاك داخلي نسبت به خاك فاقد ريشه 5.5 درصد بوده است. اين پژوهش وجود رابطه كاهش بين عمق و شاخص تراكم ريشه، عمق و قدرت مسلح سازي را به عنوان ويژگي هاي زيست فني گونه يونجه را نشان داد.