اثر تغيير اقليم بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك‌هاي مناطق خشك و نيمه‌خشك

پديده تغيير اقليم را مي توان به عنوان يكي از مهم ترين چالش هاي جهاني بشر در تأمين امنيت غذايي حال حاضر، آينده نزديك و دور برشمرد. اين موضوع بيشتر به صورت افزايش دما، تغيير الگوهاي بارش و افزايش فراواني و شدت رخدادهاي حدي جوي اتفاق مي افتد. شواهد موجود بيانگر اين است كه تغيير اقليم بخش كشاورزي را به ويژه در بوم نظام هاي مناطق خشك و نيمه خشك با شدت بيشتري تحت تأثير قرار مي دهد. اين اثرات مي تواند مستقيماً بر رشد و توليد گياهان زراعي و يا به صورت غيرمستقيم بر محيط توليد آن ها نظير خاك اثر بگذارد. پتانسيل خاك براي توليد محصول به ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي آن وابسته بوده و اين ويژگي ها به طور مستقيم و غيرمستقيم تحت تأثير عوامل اقليمي ازجمله دما و بارندگي قرار مي گيرد. اغلب پيش بيني ها نشان مي دهد كه در مناطق خشك و نيمه خشك ازجمله در بسياري از مناطق ايران، تغيير اقليم منجر به افزايش دما و كاهش بارندگي خواهد شد. بنابراين، با توجه به اهميت و نقش دما و رطوبت در شاخص هاي كيفيت فيزيكي و شيميايي خاك و پايداري توليد، به نظر مي رسد پديده تغيير اقليم اثرات نامطلوبي بر خاك و به دنبال آن بر توليد محصول خواهد گذاشت. لذا بكارگيري راهكارهاي لازم در خصوص تخفيف اين اثرات نامطلوب و سازگاري با شرايط پيش رو از اهميت بسزايي برخوردار مي باشد. در اين مقاله، با بررسي و جمع بندي پژوهش هاي انجام شده در مورد اثرات تغيير اقليم بر ويژگي خاك هاي مناطق خشك و نيمه خشك، تلاش شده است تا نوعي پيش آگاهي از تغييرات احتمالي ايجاد شده در ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك ناشي از بروز تغييرات اقليمي ارائه شود. با توجه به اين كه پديده تغيير اقليم امري اجتناب ناپذير بوده و آثار و نتايج آن در زندگي بشر روزبه روز بيشتر و شديدتر احساس مي شود، لازم است در مديريت منابع خاك، پيش آگاهي هاي لازم درخصوص نتايج اين پديده بر ويژگي هاي خاك و پتانسيل توليد محصولات كشاورزي به ويژه در ديم زارها در نظر گرفته شود.