بررسي مديريت آبياري در مراحل مختلف رشد بر عملكرد و اجزاي عملكرد عدس تحت سطوح مختلف نانو كلات آهن در منطقه ديلمان

زمينه و هدف: اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﺼﺮف آب در كشاورزي باعث شده است كه مديريت هاي آبياري در ﺳﺎل هاي اﺧﯿﺮ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ كارشناسان و پژوهشگران قرار گيرد. آب يكي از مهم ترين ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪودﮐﻨﻨﺪه توليد عدس ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮه وري ﻣﺼﺮف آب از ﻃﺮﯾﻖ اﻋﻤﺎل روشﻫﺎي ﮐﻢآﺑﯿﺎري ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت مهم در توليد اين محصول اﺳﺖ. ﯾﮑﯽ از ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﻣﻬﻢ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي زراﻋﯽ شناسايي نيازهاي ﺗﻐﺬﯾﻪ اي در ﮔﯿﺎه اﺳﺖ. آﻫﻦ ﯾﮑﯽ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺿﺮوري ﮐﻢ ﻣﺼﺮف و ﮐﻢ ﺗﺤﺮك اﺳﺖ كه ﮔﯿﺎﻫﺎن در ﺑﯿﻦ رﯾﺰ ﻣﻐﺬيﻫﺎ، ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻧﯿﺎز را ﺑﻪ آن دارﻧﺪ. از اين رو پژوهش حاضر با هدف بررسي مديريت آبياري و نانو كلات آهن بر عملكرد و اجزاي عملكرد عدس در استان گيلان انجام گرفت.روش پژوهش: آزمايش حاضر به صورت اسپليت پلات در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار در منطقه ديلمان (استان گيلان) انجام شد. عامل اصلي شامل چهار سطح بدون آبياري (ديم)، آبياري در مرحله گلدهي، آبياري در مرحله غلاف دهي و آبياري در مرحله گلدهي و غلاف دهي (كامل) و عامل فرعي شامل كود محلول پاشي نانو كلات آهن در زمان گلدهي، زمان غلاف دهي، هنگام گلدهي و غلاف دهي و مرحله قبل از رسيدگي در نظر گرفته شد.يافته ها: يافته هاي حاصل از پژوهش نشان داد كه اثر مديريت آبياري و اثر نانوكلات بر عملكرد دانه و بيولوژيك در سطح يك درصد معني دار بود. در اثر مديريت آبياري، بيشترين عملكرد دانه و بيولوژيك در شرايط آبياري در مرحله گلدهي و غلاف دهي به ترتيب با ميانگين 1457 و 4380 كيلوگرم در هكتار مشاهده شد. در سطوح مختلف كود نانوكلات آهن، در مرحله گلدهي و غلاف دهي و كوددهي در مرحله قبل از رسيدگي، بيشترين عملكرد دانه به ترتيب با ميانگين 2/834 و 7/861 كيلوگرم در هكتار و حداكثر عملكرد بيولوژيك به ترتيب با ميانگين 4/3317 و 6/3228 كيلوگرم در هكتار بود.نتايج: با آﺑﻴﺎري كامل، تعداد شاخه اصلي، تعداد غلاف پُر در بوته، عملكرد بيولوژيك و دانه افزايش داشت و ﻣﺤﻠﻮل ﭘﺎﺷﯽ ﮐﻮد ﻧﺎﻧﻮ ﮐﻼت آﻫﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد تعداد گره در ساقه، تعداد غلاف پُر در بوته و اﻓﺰاﯾﺶ عملكرد بيولوژيك گرديد. از اين رو، آبياري كامل و مصرف كود نانو كلات آهن در مرحله گلدهي و غلاف دهي براي گياه عدس رقم محلي در منطقه مورد مطالعه توصيه مي شود.