ارزيابي تغييرات مكاني و زماني توليد خالص اوليه در اكوسيستم‌هاي مرتعي ايران و ارتباط آن با خشكسالي

تغييرات مكاني و زماني توليد خالص اوليه (Net Primary Production, NPP) نسبت به خشكسالي از معيارهاي اساسي تعيين كننده وضعيت اكوسيستم‌هاي مرتعي است. پژوهش حاضر با هدف بررسي تغييرات NPP  و ارتباط آن با خشكسالي انجام گرفت. سري زماني ماهانه داده‌هاي NPP براي كاربري‌هاي مرتع كشور از حاصل جمع توليدات فتوسنتز خالص (PSN) هشت روزه سنجنده موديس (MOD17A2H) با مقياس مكاني 500 متر طي دوره‌ي زماني 2000 تا 2022 تهيه شد. همچنين داده‌هاي بارش ماهانه 165 ايستگاه‌ سينوپتيك براي محاسبه شاخص بارش استاندارد و پايش خشكسالي‌ها طي اين دوره  از سازمان هواشناسي  كشور اخذ گرديد. نتايج نشان داد كه بيشترين مقادير توليد خالص اوليه با متوسط بيش از gC.m-2.month-1 50، طي فصل بهار و اوايل تابستان در مناطق مرطوب اتفاق مي‌افتد. يافته‌هاي اين پژوهش نشان داد كه NPP در اكوسيستم‌هاي مرتعي ايران رو به افزايش است و بطور متوسط توليد خالص اوليه كل اكوسيستم‌هاي مرتعي كشور حدود gC.m-2.yr-1 13± 112/6 است. به عبارتي حدود 76 ميليون تن كربن در سال توسط گياهان موجود در اكوسيستم‌هاي مرتعي كشور ترسيب مي‌شود. روند تغييرات سري ماهانه NPP به دليل تاثيرپذيري ازخاصيت فصلي معنادار نشد ولي تغييرات سالانه NPP در تمام مناطق روند افزايشي معناداري را نشان داد.