تحليل راهبردي كشاورزي فراسرزميني ايران با استفاده از مدل SWOT و QSPM

كشاورزي فراسرزميني به خريد يا اجاره قطعات زمين در مقياس بزرگ و بهره‌برداري از آن‌ها در كشورهاي داراي ظرفيت مناسب از نظر امكانات و منابع توليد گفته مي‌شود. در طول چند سال اخير اقداماتي در زمينه‌ كشاورزي فراسرزميني ايران صورت گرفته است؛ با اين حال بررسي ها نشان مي دهد اطلاعات زيادي در اين زمينه در‌ دسترس نيست. با وجودگذشت چندين سال از مطرح شدن بحث كشاورزي فراسرزميني در كشور، هنوز از ارائه يك چشم انداز بلند مدت و نيز اجراي برنامه‌ريزي استراتژيك شفاف خبري نيست؛ بنابراين در اين مطالعه با استفاده از دو مدل SWOT و QSPM، تحليل راهبردي كشاورزي فراسرزميني كشور ايران انجام شد. اين پژوهش از لحاظ هدف كاربردي و از لحاظ روش از نوع متوالي اكتشافي بود. براي تعيين قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهديدهاي كشاورزي فراسرزميني، براي تجزيه و تحليل اطلاعات و ارائه استراتژي به‌ منظور رفع نقاط ضعف و كاهش اثرات تهديدها و همچنين براي تقويت نقاط قوت و سودمند شدن از فرصت‌هاي موجود از مدل SWOT استفاده شد. استراتژ‌ي‌هاي ارائه‌شده نيز براساس ماتريس كمي برنامه‌ريزي استراتژيك (QSPM) به منظور ارتقاي كيفيت كاري و مديريت زمان بررسي و اولويت‌بندي شدند. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه با توجه به امتيازات كسب‌شده توسط ماتريس عوامل داخلي (2.013 از 4) و ماتريس عوامل خارجي (2.454 از 4)، استراتژي‌هاي مناسب براي كشاورزي فراسرزميني ايران استراتژي‌هاي الگوي تدافعي است. در ميان استراتژي‌هاي مختلف الگوي تدافعي، استراتژي WT3 مربوط به اجرايي و عملياتي كردن آيين‌نامه و سياست‌گذاري‌هاي كشاورزي فراسرزميني به منظور افزايش كارآمدي سازمان‌هاي متولي، داراي بيشترين امتياز و اولويت اول شناخته شد.