مدل‌سازي مكاني و مكان‌يابي بيمارستان با تلفيق روش‌هاي نوين تصميم‌گيري چندمعياره مدل بهترين-بدترين و واسپاس (مطالعۀ موردي: منطقه 2 تهران)

ايجاد تعادل ميان تقاضا و ارائه خدمات بهداشتي و درماني نيازمند بهره برداري از بيمارستان‌هاي جديد است، اما مسئله مهم اين است كه كدام مكان براي احداث بيمارستان بهينه است. تحقيق حاضر به‌منظور تعيين مكان بهينه احداث بيمارستان در منطقه 2 كلان‌شهر تهران از روش تركيبي استفاده كرده است. روش تركيبي استفاده‌شده مبتني بر سيستم اطلاعات مكاني، مدل وزن‌دهي بهترين-بدترين و روش هاي تصميم گيري چندمعياره واسپاس و تاپسيس است. مقايسات زوجي كمتر در فرايند وزن‌دهي روش پيشنهادي موجب افزايش دقت و قابليت اطمينان نتايج تصميم گيري شده است. انجام توأم مدل‌سازي مكاني و رتبه بندي نيز موجب كاهش فضاي جست‌وجوي مكان هاي مناسب احداث بيمارستان شده است. اين ابتكار علاوه‌بر افزايش دقت، موجب افزايش سرعت و سهولت تصميم گيري مي شود؛ بر اين اساس، پس از تعيين معيارهاي مناسب در تصميم گيري، فرايند وزن‌دهي با مدل جديد بهترين-بدترين انجام شد و لايه مكاني هر معيار با استفاده از سيستم اطلاعات مكاني تهيه شد. براساس نتايج روش وزن‌دهي، معيارهاي فاصله از بيمارستان هاي موجود و فاصله از مراكز بهداشتي و درماني، به‌ترتيب بيشترين و كمترين وزن را به خود اختصاص دادند. در گام بعد، نقشه تناسب اراضي با تلفيق لايه هاي مكاني تهيه شد. تقريباً 88 درصد نتايج مدل‌سازي مكاني با واقعيت هاي منطقه مطابقت داشت و نيمه غربي به‌ويژه قسمت جنوب غربي براي احداث بيمارستان جديد، از تناسب بيشتري در مقايسه با ساير قسمت ها برخوردار بود. درنهايت سايت هاي شماره 2، 5 و 8 از ميان 11 سايت كانديد، به‌عنوان بهينه ترين مكان براي احداث بيمارستان جديد در منطقه 2 كلان‌شهر تهران تعيين شد. پيشنهاد مي شود كه متناسب با جمعت ساكن در قسمت هاي فاقد دسترسي مطلوب به امكانات بيمارستاني در منطقه 2، يك يا چند بيمارستان در سايت هاي بهينه تعيين‌شده احداث شود تا علاوه بر بهبود دسترسي شهروندان به خدمات بهداشتي و درماني، هزينه هاي دسترسي ساكنان منطقه به خدمات بهداشتي و درماني كاهش يابد.