ارزيابي اثرات زيست‌محيطي بلندمرتبه‌سازي با رويكرد آينده‌پژوهي (نمونۀ موردي: شهر اهواز)

بلند‌مرتبه‌سازي ازجمله رويكردهاي مهم شهرهاي بزرگ جهان است كه در اثر رشد روزافزون جمعيت، كمبود و گراني زمين و مشكلات توسعۀ افقي شهرها رواج يافته است. يكي از مهم ترين ابعادي كه بر روند بلندمرتبه سازي تأثيرگذار است، بعد زيست محيطي است؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر، ارزيابي اثرات زيست‌محيطي بلندمرتبه‌سازي در شهر اهواز با رويكرد آينده‌پژوهي بود كه به لحاظ هدف كاربردي و از لحاظ ماهيت و روش تحليلي - اكتشافي است. براي گردآوري داده ها از پرسش‌نامه و تكنيك دلفي و مطالعات اسنادي -كتابخانه اي بهره گيري شد. يافته هاي پژوهش نشان داد كه از ميان 33 عامل اصلي تأثيرگذار بر پايداري زيست محيطي بلندمرتبه سازي شهر اهواز، 18 متغير به عنوان عوامل كليدي و تأثيرگذار شناخته شدند كه اين متغيرها بيشترين تأثيرگذاري و كمترين تأثيرپذيري را بر آينده زيست محيطي بلندمرتبه سازي شهر اهواز دارند و شامل عوامل جمعيت، توجه به ارزش هاي اقتصادي بازيافت، دسترسي به نور خورشيد، دوچرخه، استقرارنيافتن پارك ها و فضاهاي باز شهري، دما، رطوبت، باد، لامسه، انطباق قوانين زيست‌محيطي با چشم‌انداز، عناصر اكولوژيك، شرايط زمين و خاك، عبور پياده، توپوگرافي و زمين‌شناسي، تدوين طرح هاي ديپلماسي زيست‌محيطي، بويايي، حمل‌ونقل عمومي، فرهنگي-اجتماعي مي شود. نتايج پژوهش بيانگر آن است كه با توجه به تأثيرگذاري زياد نقش عوامل ميكرواقليم و اجتماعي-فرهنگي درخصوص پايداري زيست‌محيطي بر روند بلندمرتبه سازي، مسئولان شهر اهواز مي توانند جهات موفقيت يا شكست شاخص هاي پايدار زيست محيطي بلندمرتبه سازي شهر اهواز را مشخص كنند. براي بهبود وضع موجود راهكارهايي ارائه ‌شده است كه نيازمند توجه جدي مديران و برنامه ريزان شهري است.