نظريه «وحدت متعالي اديان»، از منظر عرفاني، معرفت‌شناختي و ديني

سيد حسين نصر از برجسته‌ترين چهره‌هاي جريان سنت‌گرايي ‌است كه در بيان و تبيين ديدگاه‌هاي اين جريان نقش بسزايي داشته است. مهم‌ترين ديدگاه سيد حسين نصر كه بحث‌هاي بسياري پيرامون آن شكل گرفته، نظريۀ وحدت متعاليه اديان ‌است. او در اين ديدگاه با وام گرفتن از مباني حكمت متعاليه و همچنين عرفان نظري به اين نتيجه رسيده كه تمامي اديان داراي حقيقتي واحدند و تفاوت‌هاي اديان مربوط به امور بيروني اديان است، نه حقيقت اديان. در اين ديدگاه، نصر جامه‌اي جديد به ديدگاه كثرت‌گرايي ديني پوشانده است كه افرادي همچون جان هيك در جهان مسيحيت و عبدالكريم سروش در جهان اسلام آن را تبليغ مي‌كنند. اين مقاله به‌صورت توصيفي ـ انتقادي نگاشته شده و نويسنده بعد از تبيين ديدگاه نصر به اشكالات آن پرداخته است؛ اشكالاتي همچون بي‌توجهي به بحث خاتميت، نسبيت‌انگاري آموزه‌هاي ديني، و تضاد آن با نصوص قطعي اديان كه سعادت را انحصار يك دين مي‌دانند.