سنجش دانش ساخت‌ واژي فارسي آموزان سطح پيشرفته دانشگاه الزهرا (س): مورد پژوهي وندهاي اشتقاقي

دانش واژه و ساختمان آن از جنبه تصريفي يا اشتقاقي در كاربرد توليدي زبان اهميت بسزايي دارد. در اين پژوهش كوشش شد با تمركز بر وندهاي اشتقاقي زبان فارسي، دانش ساخت ‌واژي فارسي‌آموزان در رابطه با وندهاي اشتقاقي زبان فارسي شامل پسوندها و پيشوند‌ها بررسي شود. گرد‌آوري داده‌ها مبتني بر پيكره نوشتاري فارسي‌آموزان و كتاب درسي پارسا، فارسي عمومي (3) است. بر اين اساس، 105 نسخه از نگارش‌هاي فارسي‌آموزان سطح پيشرفته (1) و (2) مركز آموزش زبان فارسي به غير فارسي‌زبانان دانشگاه الزهرا (س) همراه با كتاب درسي پارسا 3 كه مشتمل بر 20 درس است، بررسي شدند و واژه‌هاي مشتق به‌كاررفته در آن‌ها استخراج و به طور جداگانه مطالعه شدند. يافته‌هاي به‌دست‌آمده از تحليل توصيفي و كمي داده‌ها بر اساس آزمون مقايسه يك‌گروهي نشان داد ميزان كاربرد واژه‌هاي مشتق در نگارش فارسي‌آموزان تا اندازه‌اي بازتاب ميزان مواجهه آن‌ها با واژه‌هاي مشتق موجود دركتاب است كه به‌طور مستقيم يا غير مستقيم آموزش داده شده‌است. بنابراين يافته‌هاي موردِ اشاره همسو با نظريه پردازش درون‌داد است كه با مهم‌شمردن نقش درون‌داد، مواجهه با درون‌داد را از شرايط لازم در زبان‌دوم‌آموزي مي‌داند. يافته‌هاي به‌دست‌آمده از داده‌ها نشان مي‌دهد دو تكواژ «-يي/-گي» و «-ه» بالاترين درصد بازنمايي را در نگارش‌هاي فارسي‌آموزان داشته‌اند. از ديگر يافته‌هاي اين پژوهش گرايش فارسي‌آموزان به استفاده از پسوندهاي اشتقاقي در مقايسه با پيشوندهاي اشتقاقي است. همچنين، بيشترين واژه‌هاي مشتق به‌كاررفته در نگارش فارسي‌آموزان به‌ترتيب متعلق به دو مقوله صفت و اسم است.