روش‌هاي تدريس و آموزش تفسير قرآن در حوزه علميه قم در سده اخير

اين مقاله به بررسي شيوه‌هاي تدريس تفسير قرآن مدرسان حوزه علميه قم در سده چهاردهم شمسي مي‌پردازد و هدفش استفاده از تجارب گذشته براي آموزش بهتر تفسير قرآن در آينده است. شيوه مطالعه، كتابخانه‌اي و گاهي مشاهدات ميداني، و روش حل مسئله توصيفي ـ تحليلي بوده است. يافته‌هاي بررسي نشان مي‌دهد كه با توجه به اختلاف سطوح تحصيلي و تفاوت سبك ارائه تفسير، در سده اخير سه روش تدريس تفسير در حوزه علميه قم رايج بوده است: روش غيرفعال، نيمه‌فعال و فعال. روش غالب تدريس تفسير در حوزه عليمه قم، روش غيرفعال با شيوه توضيح و سخنراني بوده است. تدريس تفسير به‌روش نيمه‌فعال كه با مشاركت دادن بخشي از فراگيران در فرايند آموزش همراه است، در رتبه بعدي قرار دارد. گونه سوم، يعني روش فعال در آموزش تفسير، در طول سده كمتر مورد اهتمام مدرسان حوزه علميه قم بوده و بيشتر در دو دهه پاياني اين سده و در مراكز تخصصي به‌كار گرفته شده است. روش فعال به دو شيوه پرسش و پاسخ و مشاركت دادن فراگيران در بحث و ترغيب به ارائه كنفرانس يا به شيوه حل مسئله توسط فراگيران با راهنمايي استاد اجرا شده است.