پاسخ هاي سطوح پلاسمايي آيريزين، فوليستاتين و شاخص مقاومت انسوليني به دو نوع تمرين تناوبي با شدت بالا در مردان داراي اضافه وزن

زمينه و هدف: آيريزين يك هورمون تحريك‌شده در اثر فعاليت ورزشي است كه بر بافت چربي سفيد و بافت چربي قهوه‌اي اثرگذار است. بر پاية تحقيقات انجام‌گرفته فعاليت بدني ضمن افزايش بيان پروتئين‌هايي مانند فوليستاتين با افزايش مصرف انرژي سبب كاهش وزن مي‌شود و از اين طريق بر شاخص مقاومت بر انسولين تأثير دارد. هدف پژوهش حاضر بررسي پاسخ سطوح پلاسمايي آيريزين، فوليستاتين و شاخص مقاومت انسوليني به دو نوع تمرين تناوبي با شدت بالا در مردان داراي اضافه وزن بود.مواد و روش‌ها: 33 مرد داراي اضافه وزن (ميانگين سني 2.11±22.9 سال، وزن 6.1±82.45 كيلوگرم، شاخص تودۀ بدني 1.22±26.7 كيلوگرم بر متر مربع) كه توانايي شركت منظم در فعاليت‌هاي بدني را داشتند، داوطلبانه در پژوهش حاضر شركت كردند. آزمودني‌ها به‌طور تصادفي ساده به سه گروه تمرين تناوبي شديد 30 ثانيه (HIIT-30)، تمرين تناوبي شديد 60 ثانيه (HIIT-60) و كنترل تقسيم شدند. برنامة تمريني به مدت هشت هفته، هر هفته سه جلسه اجرا شد. برنامة گروه HIIT-30 شامل هشت وهلة 30 ثانيه‌اي دويدن با شدت 80 تا 90 درصد ضربان قلب بيشينه با استراحت دودقيقه‌اي در چهار هفتة اول، 10 وهله در هفتة پنجم و ششم و 12 وهله در هفته‌هاي هفتم و هشتم بود. برنامۀ تمرين گروه HIIT-60 شامل چهار وهلة 60 ثانيه‌اي دويدن با شدت 80 تا 90 درصد ضربان بيشينه با استراحت چهاردقيقه‌اي در چهار هفتة اول بود. به‌منظور رعايت اصل اضافه‌بار در هفته‌هاي پنجم و ششم يك وهله و در هفته‌هاي هفتم و هشتم يك وهلة ديگر اضافه شد. در مدت اجراي پژوهش، گروه كنترل برنامة ورزشي منظمي نداشتند. نمونه‌هاي خوني براي اندازه‌گيري آيريزين، فوليستاتين به روش الايزا و تعيين شاخص مقاومت به انسولين گرفته شدند. براي مقايسة ميانگين شاخص‌ها از تحليل واريانس يكطرفه و تي زوجي در سطح 0.05P≤ استفاده شد.نتايج: ارزيابي درون‌گروهي داده‌ها نشان داد كه بين پيش‌آزمون و پس‌آزمون گروه تمرينات HIIT-30 و گروه تمرينات HIIT-60 در متغيرهاي آيريزين و فوليستاتين، تفاوت معناداري وجود دارد (0.05P ). تحليل واريانس يكطرفه نشان داد كه تمرينات HIIT-30 و HIIT-60 به افزايش معنادار در مقادير آيريزين (0.05P ) و فوليستاتين (0.05P ) و كاهش معنادار شاخص مقاومت به انسولين (0.05P ) منجر شد. مقايسة تغييرات بين‌گروهي نشان داد كه بين گروه تمرينات HIIT-30 و گروه تمرينات HIIT-60 از نظر تأثير بر متغيرهاي پژوهش، تفاوت معناداري وجود ندارد.نتيجه‌گيري: بر پاية نتايج اين پژوهش مي‌توان نتيجه گرفت كه دو شيوة تمرين تناوبي شديد 30 و 60 ثانيه‌اي مي‌تواند از راه افزايش سطوح آيريزين و فوليستاتين ضمن كاهش اضافه وزن و درمان چاقي سبب بهبود شاخص مقاومت به انسولين در مردان داراي اضافه وزن شود.