ارزيابي تنظيم اسمزي، فنل كل، پروتئين و آنزيم هاي آنتي‌اكسيدان در چهار جمعيت از رازيانه تحت تيمار شوري با كاربرد ورمي كمپوست

رازيانه گياهي دارويي است كه تمام قسمت ‌‌‌‌‌هاي آن به روش‌ هاي مختلف مورد استفاده انسان قرار مي گيرد. اين گياه نسبتاً حساس به شوري است. با هدف بررسي اثر ورمي‌كمپوست بر افزايش تحمل به‌ شوري در چهار جمعيت رازيانه (مشهد، اروميه، شيراز و بوشهر) در مرحله رويشي گياه، آزمايشي به‌ صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در هر نمونه در سطح گلخانه با تأكيد بر ارزيابي تعدادي از شاخص‌هاي حفاظت اسمزي و آنتي ‌اكسيداني انجام گرفت. تيمارهاي آزمايشي با چهار سطح شوري (صفر، 40، 80 و120 ميلي مول كلريد سديم) و دو سطح ورمي‌ كمپوست (صفر و 5 درصد حجمي-حجمي) طراحي شد. بعد از برداشت، بخش‌هاي ريشه از ساقه به منظور آناليز برخي صفات بيوشيميايي تفكيك شدند. تنش شوري سبب كاهش محتواي قند محلول كل و نشاسته در بخش هوايي و افزايش اين شاخص‌ها در قسمت ريشه جمعيت ‌هاي مورد مطالعه شد. همچنين تحت بروز تنش در محيط، محتواي پرولين بخش هوايي و ريشه، آمينواسيد آزاد كل، فنول كل، فعاليت آنزيم‌هاي گاياكول پراكسيداز و كاتالاز در جمعيت ‌هاي رازيانه افزايش يافت، درحالي ‌كه محتواي پروتئين محلول كل و آنتوسيانين كاهش نشان دادند. تيمار ورمي‌كمپوست باعث افزايش محتواي كربوهيدرات‌هاي محلول، پروتئين محلول، آمينواسيدهاي آزاد، پرولين، فنول كل و آنتوسيانين و كاهش فعاليت آنزيم‌ گاياكول پراكسيداز در بخش هوايي و نيز محتواي نشاسته در ريشه جمعيت ‌هاي رازيانه طي شرايط بدون تنش و تحت تنش گرديد. علي رغم مشاهده پيچيدگي در تغييرات شاخص‌هاي موردبررسي كه وابسته به نوع جمعيت و دوز تنش بود، نتايج ما نشان مي‌دهد كاربرد ورمي‌كمپوست با غلظت 5 درصد توانسته است باعث بهبود حفاظت اسمزي و آنتي‌اكسيداني در جمعيت‌هاي مورد مطالعه رازيانه تحت تنش شوري گردد.