بررسي مقايسه‌اي چند روش آزمايشگاهي براي جداسازي اگزوزوم‌هاي شير گاو

امروزه اگزوزوم هاي شير به جهت دردسترس بودن و كارايي بسيار در محصولات آرايشي - بهداشتي و همچنين به عنوان نانوحامل هاي دارويي، بسيار مورد توجه محققين قرار گرفته است. از آنجايي كه يافتن روشي ساده و كارآمد براي جداسازي اين وزيكول ها بسيار با اهميت است، در اين پژوهش به برخي روش هاي جداسازي اگزوزوم از شير گاو مانند اولتراسانتريفيوژ، جداسازي با استفاده از پليمر PEG و چند كيت تجاري داخلي پرداخته و مشخصه يابي اگزوزوم ها با استفاده از DLS و ميكروسكوپ الكتروني انجام شده است. در روش اولتراسانتريفيوژ، به عنوان رايج ترين روش جداسازي اگزوزوم، تعداد ذرات مشاهده شده در تصاوير ميكروسكوپ الكتروني بسيار پايين (۵±۲ پارتيكل در هر تصوير با بزرگنمايي تقريبي x ۶۰۰۰۰) برآورد شد، درحالي كه در تصاوير ميكروسكوپي كيت اگزوسان، تعداد ذرات زيادي (۱۵۰±۳۰پارتيكل در هر تصوير با بزرگنمايي تقريبي x ۳۰۰۰۰۰) قابل مشاهده بود. در جداسازي با استفاده از PEG، ميانگين قطر ذرات با تكنيك DLS، ۲۶۳ نانومتر و بيشتر از روش هاي اولتراسانتريفيوژ، كيت اگزوسيب و كيت آنااگزو كه قطر ذرات به ترتيب ۱۷۶، ۱۴۲ و ۱۲۳ نانومتر بود، مشاهده گرديد. ميانگين قطر ذرات در تصاوير ميكروسكوپي كيت اگزوسان، ۱۰±۷۰-۳۰ نانومتر بود كه نتايج DLS هم كوچك بودن سايز ذرات جداسازي شده را تأييد كرد. با توجه به تعداد زياد ذرات ريز (nm ۳۰ ≥) در نتايج ميكروسكوپي كيت اگزوسان، اين احتمال مي رود كه چنين ذراتي به وفور در شير وجود دارند و ممكن است روش هاي ديگر قادر به جداسازي اين ذرات ريز نبوده اند. در نهايت هر چند تمامي روش هاي مطالعه شده، قابليت جداسازي اگزوزوم از شير را داشتند ولي براي مقايسه دقيق تر و معرفي يك روش استاندارد براي جداسازي اگزوزوم از شير گاو، لازم است مطالعات گسترده تري صورت پذيرد.