حفاظت تالاب‏ها از طريق برنامه سيپا، مطالعه موردي تالاب هشيلان كرمانشاه

هرچند تالاب‌ها زماني بهترين تفرجگاه هاي ايران به شمار مي رفتند، ولي در اثر عواملي همچون مديريت غيركارا، تعارض انسان-تالاب، تعارضات اجتماعي و عوامل طبيعي، بسياري از آنها امروزه خشك‌شده و از بين رفته اند. مقاله حاضر با هدف ساماندهي تالاب هشيلان كرمانشاه از طريق ظرفيت سازي و مشاركت اجتماعي، بر اساس يافته هاي حاصل از اجراي طرح ساماندهي تالاب هشيلان با رويكرد ظرفيت سازي اجتماعي انجام شده است. شيوه پژوهش، مشاركتي با كاركرد تحقيق در عمل است. جامعه آماري پژوهش، نهادهاي محلي و دولتي و همچنين زنان و مردان روستاهاي حوضه تالاب مخصوصاً روستاييان هشيلان است. براي ساماندهي تالاب هشيلان، از ابزار سيپا (برقراري ارتباط، آموزش و آگاهي عمومي) به‌عنوان ابزاري براي ظرفيت سازي و مشاركت اجتماعي استفاده شد. براي برقراري ارتباط با جامعه و نهادهاي محلي و دولتي در جهت برجسته‏‌سازي اهميت تالاب، جشنواره اي برگزار و كارگاه هاي آموزشي براي مردم روستاي هشيلان اجرا شد. همچنين در راستاي ارائه برنامه هاي راهبردي، نشست ‌هايي با معتمدان محلي تدارك ديده شد و از طريق پرسشنامه موردبررسي قرار گرفتند. داده‏ها با نرم‌افزار SPSS26 تحليل شدند و تكنيك SWOT مورد استفاده قرار گرفت. طبق نتايج، برقراري ارتباط، آموزش، آگاهي و همچنين برگزاري جلسات آموزشي، مهم‌ترين عوامل مؤثر در حفاظت و حمايت از تالاب هشيلان به دست آمدند. همچنين توسعه گردشگري و بهره برداري پايدار مي‌تواند نقش مهمي در توانمندسازي جوانان روستايي و كسب درآمد پايدار داشته و زمينه را براي كاهش مهاجرت آنها به نقاط اطراف فراهم كند.