ارزيابي عوامل پيش‌بيني كننده دانش و آگاهي محيط‎زيستي طبيعت‌گردها، مطالعه موردي: طبيعت‌گردهاي منطقه حفاظت‌شده بينالود

توسعه آگاهانه طبيعت‌گردي، راهبردي مناسبي جهت حفظ محيط‌زيست است. هدف اين پژوهش شناسايي و ارزيابي عوامل پيش‌بيني كننده دانش و آگاهي طبيعت‌گردهاي منطقه حفاظت‌شده بينالود است. نوع تحقيق كاربردي، روش مورداستفاده توصيفي- تحليلي و گردآوري داده ها و اطلاعات از روش هاي كتابخانه اي و ميداني (پرسشنامه) استفاده‌شده است. جامعه آماري تحقيق تعداد طبيعت‌گردهاي ورودي به منطقه، بر اساس آمار ميداني به‌دست‌آمده از دهياران (شهريور 1398)، 12900 برآورد شده است. درنهايت، 210 نمونه به‌عنوان حجم نمونه مبناي تكميل پرسشنامه و تحليل قرار گرفت. يافته هاي تحقيق نشان داد كه بر اساس آزمون t تك نمونه اي ميانگين واقعي دو شاخص برخورداري از دانش زيست محيط و به‌كارگيري فناوري پاك و آگاهي نسبت به قوانين و محيط طبيعي از كمتر از ميانه (3) است. يافته هاي آزمون t دو نمونه نشان داد كه طبيعت‌گردها ازلحاظ نگرش و رفتار محيط‎زيستي و بعد اجتماعي و اقتصادي محيط‎زيستي در وضعيت مناسبي قرار دارند، اما ازلحاظ ميزان دانش محيط‎زيستي در وضعيت مناسبي قرار ندارند و نياز به افزايش آگاهي آن‌ها در زمينه هاي دانش محيط‎زيستي است. ميانگين نظر مردان در شاخص هاي دانش محيط‎زيستي (3) بيشتر از زنان (2.65) است ولي در شاخص‌هاي نگرش محيط‎زيستي و رفتار محيط‎زيستي به ترتيب زنان (4.30 و 3.94) بيشتر از مردان با ميانگين (4.15 و 3.72) است و تفاوت معناداري در دو گروه وجود دارد. بر اساس آزمون رگرسيون ضريب تعيين تعديل‌شده 0.54 مي باشد كه آشكار نمود كه 54 درصد از تغييرات رفتار محيط‎زيستي طبيعت‌گردها وابسته به عوامل فردي و اقتصادي- اجتماعي‏ است. نتايج آزمون همبستگي پيرسون بيانگر رابطه معني‌دار و قوي رفتار و نگرش محيط‎زيستي طبيعت‌گردها وجود دارد. جهت ارتقاي دانش محيط‎زيستي طبيعت‌گردها، ايجاد مراكز بازديدكنندگان، برگزاري دوره‌هاي آموزشي، سمينارها و غيره بر مبناي ويژگي‌هاي سني و جنسي پيشنهاد مي‌گردد. روش مناسب انتقـال آموزه ها استفاده از وسايل و مواد نشر آگاهي ماننـد تهيه بروشور، فيلم كوتاه و آگاهي رساندن از طريق شبكه هاي پرطرفدار اجتماعي و تشويق سازمان‌هاي مردم‌نهاد براي ترويج فرهنگ طبيعت‌گردي است.