• شماره ركورد
    1365443
  • عنوان مقاله

    معرفي نسخه‌ خطّي مثنوي ثاقب، منظومه‌اي ناشناخته منسوب ‌به ثاقب اصفهاني

  • پديد آورندگان

    شاكري ، جليل دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان - دانشكده ادبيات و علوم انساني - گروه زبان و ادبيات فارسي , حاتمي ، سعيد دانشگاه ولي‏ عصر (عج) رفسنجان - دانشكده ادبيات و علوم انساني - گروه زبان و ادبيات فارسي , بيات ، رضا دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي - دانشكده علوم انساني - گروه زبان و ادبيات فارسي , كمالي نيا ، عليرضا دانشگاه ولي ‌عصر (عج) رفسنجان - دانشكده ادبيات و علوم انساني

  • از صفحه
    87
  • تا صفحه
    110
  • كليدواژه
    نسخه‌ خطّي , تصحيح متن , حماسه‌ شيعي , مثنوي ثاقب , ثاقب اصفهاني
  • چكيده فارسي
    در گنجينه‌ نسخ خطّي فارسي، منظومه‌هاي حماسي و ديني بسياري با موضوعات سيره، مناقب و مغازي پيامبر(ص) و حضرت علي(ع) بر جاي مانده است. مثنوي ثاقب (حمله‌ حيدري)، منسوب‌به محمدحسين ثاقب اصفهاني (م. 1258هـ‌. ق.)، منظومه‌اي حماسي و ديني در بحر متقارب مثمن محذوف است كه نسخه‌ منحصر‌به‌فرد آن با شماره‌ 15752 در كتابخانه‌ ملي ايران نگه‌داري مي‌شود. نسخه‌ خطّي اين منظومه‌ ناشناخته، در سال 1255هـ‌. ق. به كتابت درآمده است؛ اما به‌دليل از بين رفتن برگه‌هاي نخستين و ديباچه‌ آن، نام سراينده، عنوان منظومه، تاريخ و سبب نظم آن به‌طور دقيق مشخص نيست. پژوهش حاضر، ضمن معرفي اين نسخه‌ خطّي، در‌پي پاسخ‌گويي به اين پرسش است كه مثنوي ثاقب از نظر ادبي، بلاغي و واژه‌شناسي چه اهميتي دارد و چگونه انتساب آن به سراينده اثبات مي‌شود. تصحيح و بررسي اين دست‌نويس نشان مي‌دهد مثنوي ثاقب از منظومه‌هاي ديني مهم و باارزش است كه افزون‌بر ارزش ديني و مذهبي به‌دليل اشراف سراينده‌ آن بر متون كهن ادب فارسي از نظر ادبي، زباني و اشتمال بر نوادر لغات و واژگان كهن متون فارسي در‌خور توجه است. همچنين با استناد به متن نسخه و تذكره‌هاي آن دوره و نيز انطباق سبك منظومه با ديوان اشعارِ شاعر، فرضيه‌ انتساب منظومه به ثاقب اصفهاني قوّت مي‌يابد. اين پژوهش براساس روش كتابخانه‌اي و سندپژوهي، نسخه‌ خطّي مثنوي ثاقب و اثبات انتساب آن به سراينده را بررسي ‌مي‌كند.
  • عنوان نشريه
    متن شناسي ادب فارسي
  • عنوان نشريه
    متن شناسي ادب فارسي