ارزيابي مقدماتي تحمل به تنش شوري در برخي از ارقام بومي و پايه‌هاي هيبريد انگور در شرايط درون شيشه‌اي

با توجه به گستره كشت انگور در مناطق خشك دنيا، تنش شوري يكي از تنش هاي محيطي مهم در رابطه با كشت اين محصول است كه توليد آن را در ايران نيز محدود مي كند. بنابراين، اين پژوهش با هدف ارزيابي مقدماتي و مقايسه واكنش سه رقم محلي انگور بيدانه سفيد، بيدانه قرمز، شاهرودي و سه پايه هيبريد H4، H6 و Kober5BB در پاسخ به تنش شوري به صورت آزمايش فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي با پنج تكرار در شرايط درون شيشه اي در پژوهشكده ميوه هاي معتدله و سردسيري، موسسه تحقيقات علوم باغباني، كرج، در سال 1394 تا 1396 انجام شد. ارزيابي اثر شوري (كلرور سديم) به منظور تعيين متحمل ترين رقم يا پايه در چهار غلظت صفر (شاهد)، 25، 50 و 75 ميلي مولار انجام شد. تجزيه واريانس داده ها نشان داد كه اثر سطوح شوري بر ژنوتيپ هاي مورد بررسي بر كليه صفات رويشي از جمله رشد طولي شاخه چه هاي درون شيشه، تعداد برگ به ازاي شاخه چه و توسعه برگ معني دار بود. اغلب اين خصوصيات در سطح تنش ملايم نمك، تا 25 ميلي مولار، افزايش و در غلظت هاي 50 و 75 ميلي مولار كه غلظت هاي تعيين كننده براي بافت هاي گياهي براي تحمل به تنش شوري مي باشند، كاهش نشان داد. بر اساس اين خصوصيات، پايه هيبريد H6 و رقم شاهرودي داراي برتري نسبي بودند كه ارزيابي ميزان كلروفيل كل برگ و حفظ آن تا حدود دو و 0/5ميلي گرم به ازاي هر گرم برگ، به ترتيب در پايه هيبريد H6 و رقم شاهرودي، مويد خصوصيات رشدي مورد ارزيابي بود. ارزيابي ميزان پروتئين كل و پرولين كل برگ نشان داد كه ميزان پروتئين كل در همه ارقام و پايه ها با افزايش شدت تنش شوري روند صعودي داشت. ليكن ميزان پرولين كل، ارتباط مناسبي با تحمل بالاتر پايه هيبريد H6 و رقم شاهرودي به تنش شوري كلرور سديم در غلظت 75 ميلي مولار نشان داد.