ارزيابي خصوصيات ريخت شناسي، قدرت رشد و عملكرد چند رقم بادام در شرايط محيطي ني‌ريز استان فارس

با توجه به ضرورت سازگاري درختان ميوه مناطق معتدله با آثار ناشي از وقوع پديده تغيير اقليم، معرفي ارقام جديد محصولات باغي به ويژه ارقام پر محصول و بازارپسند بادام كه داراي نياز سرمايي/گرمايي و زمان گلدهي متنوع باشند و بتوانند در مناطق مختلف سازگار شوند، ضروري است. از اين رو، درختان سه رقم بادام، كه اخيرا ثبت شده اند، شامل: آريا، برديا و ضيغمي و دو رقم تجاري به عنوان شاهد (فرادوئل و فرانيس)، پيوند شده روي پايه بذري بادام تلخ، در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با پنج تكرار در سال هاي 1397 تا 1400در باغي در شهرستان ني ريز در استان فارس از لحاظ نيازهاي اقليمي، عملكرد و كيفيت محصول، و روابط بين خصوصيات مورفولوژيكي و پومولوژيكي درخت، برگ، گل و ميوه ارزيابي شدند. نتايج حاكي از برتري رقم آريا از لحاظ قدرت رشد (325 سانتيمترمربع سطح مقطع عرضي تنه)، عملكرد (به ترتيب برابر با 100/26گرم ميوه خشك و 25/36 گرم مغز بر سانتيمترمربع سطح مقطع عرضي درخت) نسبت به ساير ارقام بود. درصد دوقلويي و عملكرد مغز ارقام ضيغمي و برديا در حدود استاندارد مغز بادام نبودند. آريا و برديا كمترين (296 واحد) و فرادوئل بيشترين (515 واحد) نياز سرمايي را داشتند. نياز گرمايي ارقام جديد ثبت شده (9490 واحد) نيز كمتر از ارقام شاهد (11186 واحد) بود. گلدهي آريا و برديا حدود دو هفته زودتر از ارقام شاهد بود و رقم ضيغمي حد وسط اين دو گروه قرار داشت. بر اساس نتايج اين پژوهش بادام رقم آريا مي تواند به عنوان رقم تجاري براي كشت در مناطق داراي شرايط محيطي مشابه منطقه ني ريز در استان فارس و عاري از خطر سرماي بهاره مدّنظر قرار گيرد.