گزينش مقدماتي گونه‌هاي مختلف جنس گلابي (Pyrus) براي پاكوتاهي و جذب عناصر غذائي

پاكوتاهي و قدرت جذب عناصر غذائي از مهمترين صفات در برنامه هاي به نژادي پايه هاي گلابي مي باشند. بر اين اساس، در پژوهش حاضر خصوصيات رشدي و جذب عناصر غذائي درشت مغذي و آهن در دانهال هاي 13 گونه بومي و وارداتي جنس گلابي (Pyrus)، يك هيبريد بين گونه اي تجاري و سه پايه رويشي متداول پيرودوارف (Pyrodwarf)، كوئينس EMA و كوئينس BA29 از گونه به (Cydonia oblonga Mill.) مورد ارزيابي و مقايسه قرار گرفت. ارزيابي ها در شرايط كنترل شده در قالب طرح كاملاً تصادفي با 10 تكرار در يك دوره رشدي شش ماهه در سال 1401 انجام شد. خصوصيات رشدي و شاخص كلروفيل در 70، 120 و 160 روز پس از استقرار مواد گياهي و جذب عناصر غذائي N، P و K همراه با عنصر آهن به عنوان مهمترين عنصر ريزمغذي در مقايسه با پايه هاي جنس Pyrus و Cydonia در 160 روز پس از استقرار، ارزيابي شدند. نتايج نشان داد كه بيشترين ميزان پاكوتاهي در گونه P. syriaca و سپس پايه هاي رويشي، و بيشترين رشد در دانهال هاي بذري گونه P. communis حاصل از رقم درگزي و سپس گونه P. bretschneideri مشاهده شد. همچنين سه گونه جنس Pyrus با منشاء جنوب شرقي آسيا نيز جزو پررشدترين گونه ها بودند. در گونه P. syriaca كمترين طول ميانگره در 160 روز پس از استقرار با ميانگين 1/61سانتي متر مشاهده شد كه نشانگر تاثير اين صفت در پاكوتاهي اين گونه بود. در رابطه با قدرت جذب عناصر، سه گونه P. hyrcana، P. nivalis و P. pashia بيشترين جذب نيتروژن و دو گونه P. amygdaliformis  و P. nivalis بيشترين جذب فسفر را داشتند و گونه P. syriaca، با دو درصد پتاسيم برگي، از قدرت جذب بالاي اين عنصر برخوردار بود. همچنين كليه گونه هاي جنس Pyrus در مقايسه با پايه هاي متعلق به گونه C. oblonga از محتواي آهن كل بالاتري برخوردار بودند. با توجه به نتايج به دست آمده از اين پژوهش، ارزيابي هاي تكميلي در رابطه با امكان استفاده مستقيم از گونه P. syriaca به عنوان پايه بسيار پاكوتاه كننده براي باغ هاي متراكم و يا فوق متراكم گلابي و يا استفاده از اين گونه در برنامه هاي بهنژداي گلابي پيشنهاد مي شود.