ارائه مدل مفهومي منظر سلامت برمبناي مكانيزم‌هاي ادراكي/ تكاملي

اهداف: اين مطالعه قصد دارد تا با مرور برخي تئوري‌هاي مهم و تعيين‌كننده در رابطه بين منظر و سلامت به يك مدل مفهومي كل‌نگر از رابطه سلامت در حوزه منظر دست‌يابد. روش‌ها: تنوري‌ها در زمينه منظر سلامت با استفاده از روش تحليلي_توصيفي در دو دسته مورد بررسي قرار گرفتند: دسته اول به بررسي مكانيزم‌هاي موجود در رابطه بين سلامت و منظر و چرايي تاثيرات منظر بر سلامت افراد مي‌پردازد. حال آنكه دسته دوم با بررسي ابعاد كمي و كيفي مناظر سعي مي‌كند تا اثرات آنها را بر سلامت افراد بسنجد. يافته‌ها: بررسي‌ها نشان دادند كه تئوري‌هاي مرتبط در اين زمينه كه در ابتدا بر پايه وجهي صرفا عيني يا ذهني شكل‌گرفته‌اند، بتدريج و در سير تكامل خود به نوعي با مفهوم جامع و كل‌نگر منظر همگرا شده و بر وجوه توامان عين و ذهن در بررسي منظرسلامت تاكيد دارند. اين امر سبب شكل‌گيري رويكردي در حوزه منظر شده كه با پررنگ دانستن نقش فرد، جامعه و محيط، سلامت منظر را امري نسبي دانسته كه از فردي به فرد ديگر متفاوت خواهد بود. نتيجه‌گيري: حضور عامليت فردي (مهارت‌ها و ظرفيت‌هاي تطبيقي يك فرد) و ابعاد اجتماعي- محيطي در تعريف امروزي سلامت در ساير حوزه‌ها، نشان‌دهنده وجود يك توافق بين رشته‌اي و صحتي بر اين همگرايي است. اين مقاله نشان مي‌دهد كه با اتكا بر ادراك مي‌توان اين وجوه به ظاهر متضاد را در كنار هم قرار داده و به مدلي معنادار و كل‌نگر در رابطه با منظر سلامت دست يافت.