طبي‌سازي آسيب‏هاي اجتماعي: مطالعه مورديِ نظريه جُرم سزار لومبروزو

به فرايند تبديل وضعيت‏هاي انساني به مشكلات قابل‌درمان، طبي‏سازي گفته مي‏شود. در اين فرآيند، از علوم زيست-پزشكي براي تبيين آسيب‏هاي اجتماعي و ارائه راه‏هاي مرتفع كردن و پيشگيري كمك گرفته مي‏شود. سزار لومبروزو پزشك و جرم‌شناس ايتاليايي قرن نوزدهم با تحقيقات خود پيرامون ويژگي‌هاي جسماني بزهكاران و تمايزات آنان با ديگر افراد جامعه، يكي از پيشگامان طبي‏سازي جرم و بزهكاري بود و مكتب جرم‌شناسي پوزيتيويستي و دانش انسان‌شناسي جنايي را پايه‌گذاري كرد. در اين مقاله مي‏كوشيم فرآيند طبي‌سازي جرم را از منظر روش‏شناسي كار وي بررسي كنيم. ازاين‏رو، در گام نخست، نشان مي‏دهيم پيش‏فرض بنيادين پژوهش‏هاي وي مبتني بر نظريه تكامل لامارك و داروين است. او معتقد بود ويژگي‏هاي بزهكاران به منشأ آتاويستي دلالت مي‏كند كه شرايط جسمي- رواني نياكان دور خود را بازتوليد مي‏كند. درواقع، جرم علامتي است از غرايز ابتدايي كه در مجرم نهفته است و جنايتكاران نمودي از بازگشت به يك نوع اوليه يا مادون بشري از انسان‏ها هستند. شيوه كار وي در اين مرحله استفاده از جمجمه‌شناسي و انسان‌سنجي بود. در گام دوم، نشان مي‏دهيم روش كار وي در بررسي جرم و بزهكاري، الگوي تفكر پزشكي مدرن درباره آسيب تني و درمان آن است. لومبروزو مي‏كوشيد براساس مفهوم نرمال و غيرنرمال در پژوهش‏هاي آسيب‌شناسي، معيارهايي براي تمييز انسان بزهكار از انسان‏هاي نرمال ارائه دهد.